{"fatawa":{"id":1610,"title":"\u0130nsan, (fiillerinde) m\u00fcseyyer (g\u00fcd\u00fcml\u00fc ve mecburi) midir? Yoksa muhayyer (h\u00fcr ve serbest) midir?","slug":"insan-fiillerinde-mueseyyer-gueduemlue-ve-mecburi-midir-yoksa-muhayyer-huer-ve-serbest-midir","order":"","question":"Kaderimiz yaz\u0131l\u0131 m\u0131d\u0131r? Baz\u0131 kimseler: Gitti\u011fimiz yolda h\u00fcr ve serbest oldu\u011fumuzu, fakat bu yolun sonunda bulaca\u011f\u0131m\u0131z \u015feyin, Allah Te\u00e2l\u00e2'n\u0131n bizim i\u00e7in takdir etti\u011fi \u015fey oldu\u011funu s\u00f6ylemektedir. Ben, bu konuda kaderi belki Cehm b. Safv\u00e2n'\u0131n \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131, Allah Te\u00e2l\u00e2'dan olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da okudum.\r\nKur'an'da bu konuda nerede bilgiler bulabilirim? E\u011fer kaderler takdir edilmi\u015f ise, Allah Te\u00e2l\u00e2'n\u0131n bu kaderlerden takdir etti\u011fi oran ka\u00e7t\u0131r? Benimle ileride evlenecek olan ki\u015finin do\u011fdu\u011fu g\u00fcn\u00fcn, ne zaman ve nerede \u00f6lece\u011finin bilindi\u011fi hususu do\u011fru mudur?\r\n\u0130leride evlenmem gereken ki\u015fiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelsem, fakat herhangi bir \u015fekilde yanl\u0131\u015f yolu se\u00e7mi\u015f olsam, bu ki\u015fi tekrar yoluma (kar\u015f\u0131ma) \u00e7\u0131kar m\u0131? Yoksa bu benim kaderim ve cezam olacak, dolay\u0131s\u0131yla bu ki\u015fiyi hayat\u0131mda bir daha elde edemeyece\u011fim mi?","answer":"<div class=\"answer\">\r\n<div class=\"answer\" style=\"text-align: center;\">\r\n<div class=\"answer\">\r\n<div class=\"answer\">\r\n<div class=\"answer\">\r\n<div class=\"answer\">\r\n<div class=\"answer\">\r\n<div class=\"answer\">\r\n<div class=\"answer\">\r\n<div class=\"answer\">\r\n<div class=\"answer\">\r\n<div class=\"answer\">\r\n<div class=\"answer\">\r\n<div class=\"answer\">\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">Hamd, yaln\u0131zca Allah'ad\u0131r.<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">Kadere &icirc;m&acirc;n, &icirc;m&acirc;n esaslar\u0131n\u0131n bir r&uuml;kn&uuml;d&uuml;r.<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">Nitekim Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- Cebrail -aleyhissel&acirc;m-'\u0131n &icirc;m&acirc;n hakk\u0131nda sordu\u011funda onun sorusuna \u015f&ouml;yle cevap vermi\u015ftir:<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">((... \u0627\u064e\u0644\u0625\u0652\u0650\u064a\u0645\u0627\u064e\u0646\u064f \u0623\u064e\u0646\u0652 \u062a\u064f\u0624\u0652\u0645\u0650\u0646\u064e \u0628\u0627\u0650\u0644\u0644\u0647\u0650 \u0648\u064e\u0645\u064e\u0644\u0627\u064e\u0626\u0650\u0643\u064e\u062a\u0650\u0647\u0650 \u0648\u064e\u0643\u064f\u062a\u064f\u0628\u0650\u0647\u0650 \u0648\u064e\u0631\u064f\u0633\u064f\u0644\u0650\u0647\u0650 \u0648\u064e\u0627\u0644\u0652\u064a\u064e\u0648\u0652\u0645\u0650 \u0627\u0652\u0644\u0622\u062e\u0650\u0631\u0650 \u0648\u064e\u062a\u064f\u0624\u0652\u0645\u0650\u0646\u064e \u0628\u0627\u0650\u0644\u0652\u0642\u064e\u062f\u064e\u0631\u0650 \u062e\u064e\u064a\u0652\u0631\u0650\u0647\u0650 \u0648\u064e\u0634\u064e\u0631\u0651\u0650\u0647\u0650.)) [ \u0631\u0648\u0627\u0647 \u0645\u0633\u0644\u0645 \u0645\u0646 \u062d\u062f\u064a\u062b \u0623\u0628\u064a \u0647\u0631\u064a\u0631\u0629 ]<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">\"&Icirc;m&acirc;n; Allah&rsquo;a, meleklerine, kitaplar\u0131na, el&ccedil;ilerine, &acirc;hiret g&uuml;n&uuml;ne, kaderin hay\u0131r ve \u015ferrine inanmand\u0131r.\" (M&uuml;slim, Ebu Hureyre'den -Allah ondan r&acirc;z\u0131 olsun riv&acirc;yet etmi\u015ftir.)<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">Kaderden kas\u0131t; Allah Te&acirc;l&acirc;'n\u0131n ezelde her \u015feyi takdir etmesi ve kat\u0131nda bilinen vakitlerde bu \u015feylerin, belirli vas\u0131flarda ve O'nun bunlar\u0131 yazmas\u0131, dilemesi, takdir etmesi ve yaratt\u0131\u011f\u0131 \u015fekilde olmas\u0131yla vuk&ucirc; bulaca\u011f\u0131n\u0131 bilmesidir. (Abdurrahman el-Mahm&ucirc;d; 'Kaza ve Kader', s: 39)<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">Kadere &icirc;m&acirc;n, d&ouml;rt hususa &icirc;m&acirc;n etmekle ayakta durur:<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">1. \u0130lim: Yani Allah Te&acirc;l&acirc;'n\u0131n, ezeli ilmiyle kullar\u0131n\u0131n yapmakta olduklar\u0131n\u0131 bilir.<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">2. Kit&acirc;be (yazma): Yani Allah Te&acirc;l&acirc;, kullar\u0131n\u0131n kaderlerini Levh-i Mahf&ucirc;z'a yazm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">3. Me\u015fiet (dileme\/ir&acirc;de): Yani Allah Te&acirc;l&acirc;'n\u0131n diledi\u011fi olur, dilemedi\u011fi de olmaz. Dolay\u0131s\u0131yla g&ouml;klerde ve yerde olan her hareket veya durgunluk, ancak O'nun dilemesiyle olur.<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">4. Yaratma ve tekvin: Yani Allah Te&acirc;l&acirc;, her \u015feyin yarat\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. Bu \u015feylerden birisi de kullar\u0131n\u0131n fiilleridir. Kullar\u0131, o fiilleri ger&ccedil;ekte i\u015fliyorlar, ama hem kullar\u0131n\u0131, hem de onlar\u0131n fiillerini yaratan O'dur.<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">Her kim, bu d&ouml;rt hususa &icirc;m&acirc;n ederse, ger&ccedil;ekten kadere &icirc;m&acirc;n etmi\u015f olur.<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">Kur'an-\u0131 Kerim bu hususlar\u0131 bir&ccedil;ok &acirc;yette onaylam\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">Nitekim bu &acirc;yetlerin birisinde Allah Te&acirc;l&acirc; \u015f&ouml;yle buyurmu\u015ftur:<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">&nbsp;(( \u0648\u064e\u0639\u0650\u0646\u062f\u064e\u0647\u064f \u0645\u064e\u0641\u064e\u0627\u062a\u0650\u062d\u064f \u0627\u0644\u0652\u063a\u064e\u064a\u0652\u0628\u0650 \u0644\u0627\u064e \u064a\u064e\u0639\u0652\u0644\u064e\u0645\u064f\u0647\u064e\u0627 \u0625\u0650\u0644\u0627\u0651\u064e \u0647\u064f\u0648\u064e \u0648\u064e\u064a\u064e\u0639\u0652\u0644\u064e\u0645\u064f \u0645\u064e\u0627 \u0641\u0650\u064a \u0627\u0644\u0652\u0628\u064e\u0631\u0651\u0650 \u0648\u064e\u0627\u0644\u0652\u0628\u064e\u062d\u0652\u0631\u0650 \u0648\u064e\u0645\u064e\u0627 \u062a\u064e\u0633\u0652\u0642\u064f\u0637\u064f \u0645\u0650\u0646 \u0648\u064e\u0631\u064e\u0642\u064e\u0629\u064d \u0625\u0650\u0644\u0627\u0651\u064e \u064a\u064e\u0639\u0652\u0644\u064e\u0645\u064f\u0647\u064e\u0627 \u0648\u064e\u0644\u0627\u064e \u062d\u064e\u0628\u0651\u064e\u0629\u064d \u0641\u0650\u064a \u0638\u064f\u0644\u064f\u0645\u064e\u0627\u062a\u0650 \u0627\u0644\u0623\u064e\u0631\u0652\u0636\u0650 \u0648\u064e\u0644\u0627\u064e \u0631\u064e\u0637\u0652\u0628\u064d \u0648\u064e\u0644\u0627\u064e \u064a\u064e\u0627\u0628\u0650\u0633\u064d \u0625\u0650\u0644\u0627\u0651\u064e \u0641\u0650\u064a \u0643\u0650\u062a\u064e\u0627\u0628\u064d \u0645\u0651\u064f\u0628\u0650\u064a\u0646\u064d )) [ \u0633\u0648\u0631\u0629 \u0627\u0644\u0623\u0646\u0639\u0627\u0645 \u0627\u0644\u0622\u064a\u0629: 59 ]<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">\"Gayb\u0131n anahtarlar\u0131 (hazineleri) O'nun kat\u0131ndad\u0131r, O'ndan ba\u015fkas\u0131 onlar\u0131 bilmez. O, karada ve denizde ne varsa hepsini bilir;&nbsp; O'nun ilmi d\u0131\u015f\u0131nda bir yaprak bile d&uuml;\u015fmez. O, yerin karanl\u0131klar\u0131 i&ccedil;indeki tek bir taneyi dahi bilir. Ya\u015f ve kuru ne varsa, hepsi apa&ccedil;\u0131k bir kitapta (Levh-i Mahfuz'da)d\u0131r.\" (En'&acirc;m S&ucirc;resi: 59)<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">Ba\u015fka bir &acirc;yette \u015f&ouml;yle buyurmu\u015ftur:<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">(( \u0645\u064e\u0627 \u0623\u064e\u0635\u064e\u0627\u0628\u064e \u0645\u0650\u0646\u0652 \u0645\u064f\u0635\u0650\u064a\u0628\u064e\u0629\u064d \u0641\u0650\u064a \u0627\u0644\u0652\u0623\u064e\u0631\u0652\u0636\u0650 \u0648\u064e\u0644\u064e\u0627 \u0641\u0650\u064a \u0623\u064e\u0646\u0652\u0641\u064f\u0633\u0650\u0643\u064f\u0645\u0652 \u0625\u0650\u0644\u0651\u064e\u0627 \u0641\u0650\u064a \u0643\u0650\u062a\u064e\u0627\u0628\u064d \u0645\u0650\u0646\u0652 \u0642\u064e\u0628\u0652\u0644\u0650 \u0623\u064e\u0646 \u0646\u0651\u064e\u0628\u0652\u0631\u064e\u0623\u064e\u0647\u064e\u0627 \u0625\u0650\u0646\u0651\u064e \u0630\u064e\u0644\u0650\u0643\u064e \u0639\u064e\u0644\u064e\u0649 \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u0650 \u064a\u064e\u0633\u0650\u064a\u0631\u064c )) [ \u0633\u0648\u0631\u0629 \u0627\u0644\u062d\u062f\u064a\u062f \u0627\u0644\u0622\u064a\u0629: 22 ]<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">\"(Ey insanlar!) Yery&uuml;z&uuml;nde ve kendi nefislerinizde u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131z (hastal\u0131k ve a&ccedil;l\u0131k gibi) hi&ccedil;bir musibet yoktur ki, biz onu yaratmadan &ouml;nce, bir kitapta (Levh-i Mahfuz'da) yaz\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131n. \u015e&uuml;phesiz bu, Allah'a g&ouml;re kolayd\u0131r.\" (Had&icirc;d S&ucirc;resi: 22)<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">&nbsp;&nbsp;Yine \u015f&ouml;yle buyurmu\u015ftur:<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">(( \u0644\u0650\u0645\u064e\u0646\u0652 \u0634\u064e\u0627\u0621\u064e \u0645\u0650\u0646\u0652\u0643\u064f\u0645\u0652 \u0623\u064e\u0646\u0652 \u064a\u064e\u0633\u0652\u062a\u064e\u0642\u0650\u064a\u0645\u064e * \u0648\u064e\u0645\u064e\u0627 \u062a\u064e\u0634\u064e\u0627\u0621\u064f\u0648\u0646\u064e \u0625\u0650\u0644\u0651\u064e\u0651\u0627 \u0623\u064e\u0646\u0652 \u064a\u064e\u0634\u064e\u0627\u0621\u064e \u0627\u0644\u0644\u0647\u064f \u0631\u064e\u0628\u0651\u064f \u0627\u0644\u0652\u0639\u064e\u0627\u0644\u064e\u0645\u0650\u064a\u0646\u064e)) [ \u0633\u0648\u0631\u0629 \u0627\u0644\u062a\u0643\u0648\u064a\u0631 \u0627\u0644\u0622\u064a\u062a\u0627\u0646: \u0662\u0668 &ndash; \u0662\u0669 ]<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">\"Sizden, do\u011fru yolda (&icirc;m&acirc;n &uuml;zere) gitmek isteyenler i&ccedil;in (bu bir &ouml;\u011f&uuml;tt&uuml;r). &Acirc;lemlerin Rabbi Allah dilemedik&ccedil;e, siz (hi&ccedil;bir \u015fey) dilemeyemezsiniz (ne do\u011fru yolda gidersiniz, ne de&nbsp; ona g&uuml;c&uuml;n&uuml;z yeter).\" (Tekv&icirc;r S&ucirc;resi: 28-29 )<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">(( \u0625\u0650\u0646\u0651\u064e\u0627 \u0643\u064f\u0644\u0651\u064e \u0634\u064e\u064a\u0652\u0621\u064d \u062e\u064e\u0644\u064e\u0642\u0652\u0646\u064e\u0627\u0647\u064f \u0628\u0650\u0642\u064e\u062f\u064e\u0631\u064d )) [ \u0633\u0648\u0631\u0629 \u0627\u0644\u0642\u0645\u0631 \u0627\u0644\u0622\u064a\u0629: 49 ]<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">\"Muhakkak ki biz, her \u015feyi bir &ouml;l&ccedil;&uuml;ye g&ouml;re yaratt\u0131k.\" (Kamer S&ucirc;resi: 49)<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">Abdullah b. Amr. b. &Acirc;s'tan -Allah ondan ve babas\u0131ndan r&acirc;z\u0131 olsun- riv&acirc;yet olundu\u011funa g&ouml;re, o \u015f&ouml;yle demi\u015ftir:<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">(( \u0633\u064e\u0645\u0650\u0639\u0652\u062a\u064f \u0631\u064e\u0633\u064f\u0648\u0644\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u0650 \u0635\u064e\u0644\u0651\u064e\u0649 \u0627\u0644\u0644\u0647\u064f \u0639\u064e\u0644\u064e\u064a\u0652\u0647\u0650 \u0648\u064e\u0633\u064e\u0644\u0651\u064e\u0645\u064e \u064a\u064e\u0642\u064f\u0648\u0644\u064f: \u0643\u064e\u062a\u064e\u0628\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064f \u0645\u064e\u0642\u064e\u0627\u062f\u0650\u064a\u0631\u064e \u0627\u0644\u0652\u062e\u064e\u0644\u0627\u064e\u0626\u0650\u0642\u0650 \u0642\u064e\u0628\u0652\u0644\u064e \u0623\u064e\u0646\u0652 \u064a\u064e\u062e\u0652\u0644\u064f\u0642\u064e \u0627\u0644\u0633\u0651\u064e\u0645\u064e\u0627\u0648\u064e\u0627\u062a\u0650 \u0648\u064e\u0627\u0644\u0652\u0623\u064e\u0631\u0652\u0636\u064e \u0628\u0650\u062e\u064e\u0645\u0652\u0633\u0650\u064a\u0646\u064e \u0623\u064e\u0644\u0652\u0641\u064e \u0633\u064e\u0646\u064e\u0629\u064d. \u0642\u064e\u0627\u0644\u064e: \u0648\u064e\u0639\u064e\u0631\u0652\u0634\u064f\u0647\u064f \u0639\u064e\u0644\u064e\u0649 \u0627\u0644\u0652\u0645\u064e\u0627\u0621\u0650.))[ \u0631\u0648\u0627\u0647 \u0645\u0633\u0644\u0645 ]<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">\"Ras&ucirc;lullah-sallallahu aleyhi ve sellem-'i \u015f&ouml;yle derken i\u015fittim:<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">-Allah Te&acirc;l&acirc;, g&ouml;kleri ve yeri yaratmadan elli bin y\u0131l &ouml;nce, mahlukat\u0131n kaderlerini (Levh-i Mahf&ucirc;z'a) yazd\u0131. Ve ar\u015f\u0131 su &uuml;zerindeydi.\" (M&uuml;slim)<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">Bununla \"kaderi, Cehm b. Safv&acirc;n &ccedil;\u0131kard\u0131\" s&ouml;z&uuml;n&uuml;n do\u011fruluk pay\u0131n\u0131n ve asl\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a&ccedil;\u0131k&ccedil;a g&ouml;rm&uuml;\u015f oldunuz.&Ccedil;&uuml;nk&uuml; kader yarat\u0131lmaz. Aksine yarat\u0131lanlar, kadere &icirc;m&acirc;n\u0131n i&ccedil;indedirler. Cehm b. Safv&acirc;n, sadece kaderin s&uuml;butu konusunda a\u015f\u0131r\u0131ya gitmi\u015f ve insanlar\u0131n, fiillerinde mecbur olduklar\u0131n\u0131, onlar\u0131n hi&ccedil;bir tercih ve se&ccedil;me haklar\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddi&acirc; etmi\u015ftir. Bu s&ouml;z, b&acirc;t\u0131ld\u0131r.<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">Ehl-i s&uuml;nnet vel'-cemaatin &uuml;zerinde oldu\u011fu g&ouml;r&uuml;\u015f; kulun dileme (ir&acirc;de) ve tercih (se&ccedil;me) hakk\u0131 vard\u0131r.Bunun i&ccedil;indir ki kul, fiilinden dolay\u0131 sevap al\u0131r veya azap g&ouml;r&uuml;r. Fakat onun dilemesi (ir&acirc;desi), Allah Te&acirc;l&acirc;'n\u0131n dilemsine t&acirc;bidir.K&acirc;inatta, Allah Te&acirc;l&acirc;'n\u0131n dilemedi\u011fi hi&ccedil;bir \u015fey vuk&ucirc; bulmaz.<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">Baz\u0131 kimselerin s&ouml;ylemi\u015f olduklar\u0131: \"Gitti\u011fimiz yolda h&uuml;r ve serbest oldu\u011fumuzu, fakat bu yolun sonunda bulaca\u011f\u0131n\u0131z \u015feyin, Allah Te&acirc;l&acirc;'n\u0131n sizin i&ccedil;in takdir etti\u011fi \u015feydir\" s&ouml;z&uuml;, do\u011fru s&ouml;zd&uuml;r.<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">Nitekim Allah Te&acirc;l&acirc; bu konuda \u015f&ouml;yle buyurmu\u015ftur:<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">(( \u0625\u0650\u0646\u0651\u064e\u0627 \u0647\u064e\u062f\u064e\u064a\u0652\u0646\u064e\u0627\u0647\u064f \u0627\u0644\u0633\u0651\u064e\u0628\u0650\u064a\u0644\u064e \u0625\u0650\u0645\u0651\u064e\u0627 \u0634\u064e\u0627\u0643\u0650\u0631\u0627\u064b \u0648\u064e\u0625\u0650\u0645\u0651\u064e\u0627 \u0643\u064e\u0641\u064f\u0648\u0631\u0627\u064b )) [ \u0633\u0648\u0631\u0629 \u0627\u0644\u0625\u0646\u0633\u0627\u0646 \u0627\u0644\u0622\u064a\u0629: 3 ]<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">\"\u015e&uuml;phesiz biz ona (hid&acirc;yet ve dal&acirc;let, hay\u0131r ve \u015fer) yolunu g&ouml;sterdik. \u0130ster (&icirc;m&acirc;n ederek) \u015f&uuml;kredici olsun, ister (ink&acirc;r ederek) k&acirc;fir olsun.\" (\u0130nsan S&ucirc;resi: 3)<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">Ba\u015fka bir &acirc;yette \u015f&ouml;yle buyurmu\u015ftur:<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">(( \u0648\u064e\u0647\u064e\u062f\u064e\u064a\u0652\u0646\u064e\u0627\u0647\u064f \u0627\u0644\u0646\u0651\u064e\u062c\u0652\u062f\u064e\u064a\u0652\u0646\u0650 )) [ \u0633\u0648\u0631\u0629 \u0627\u0644\u0628\u0644\u062f \u0627\u0644\u0622\u064a\u0629: 10 ]<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">\"Biz ona ki apa&ccedil;\u0131k yolu (hay\u0131r ve \u015fer yollar\u0131n\u0131) g&ouml;stermedik mi?\" (Beled S&ucirc;resi: 10)<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">Yine \u015f&ouml;yle buyurmu\u015ftur:<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">(( \u0648\u064e\u0642\u064f\u0644\u0650 \u0627\u0644\u0652\u062d\u064e\u0642\u0651\u064f \u0645\u0650\u0646 \u0631\u0651\u064e\u0628\u0651\u0650\u0643\u064f\u0645\u0652 \u0641\u064e\u0645\u064e\u0646 \u0634\u064e\u0627\u0621 \u0641\u064e\u0644\u0652\u064a\u064f\u0624\u0652\u0645\u0650\u0646 \u0648\u064e\u0645\u064e\u0646 \u0634\u064e\u0627\u0621 \u0641\u064e\u0644\u0652\u064a\u064e\u0643\u0652\u0641\u064f\u0631\u0652...)) [ \u0633\u0648\u0631\u0629 \u0627\u0644\u0643\u0647\u0641 \u0645\u0646 \u0627\u0644\u0622\u064a\u0629: 29 ]<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">\"(Ey Nebi! O g&acirc;fillere) de ki: (Benim getirmi\u015f oldu\u011fum) hak, Rabbinizdendir. &Ouml;yle ise dileyen &icirc;m&acirc;n etsin, dileyen ink&acirc;r etsin...&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \" (Kehf S&ucirc;resi: 29)<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">\u015eeyhulisl&acirc;m \u0130bn-i Teymiyye -Allah ona rahmet etsin-, kullar\u0131n fiilleri konusunda ehli s&uuml;nnetin g&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;n&uuml; beyan ederek \u015f&ouml;yle demi\u015ftir:<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">\"Kullar, ger&ccedil;ek f&acirc;illerdir. Onlar\u0131n fiillerini yaratan ise, Allah Te&acirc;l&acirc;'d\u0131r. Kul ise, &icirc;m&acirc;n eden, ink&acirc;r eden, Allah'a itaat eden, f&acirc;cir, namaz k\u0131lan ve oru&ccedil; tutand\u0131r. Kullar\u0131n, ameller &uuml;zerinde kudretleri ve ir&acirc;deleri vard\u0131r. Onlar\u0131n kudretlerini ve ir&acirc;delerini yaratan ise, Allah Te&acirc;l&acirc;'d\u0131r.<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">Nitekim Allah Te&acirc;l&acirc; bu konuda \u015f&ouml;yle buyurmu\u015ftur:<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">(( \u0644\u0650\u0645\u064e\u0646\u0652 \u0634\u064e\u0627\u0621\u064e \u0645\u0650\u0646\u0652\u0643\u064f\u0645\u0652 \u0623\u064e\u0646\u0652 \u064a\u064e\u0633\u0652\u062a\u064e\u0642\u0650\u064a\u0645\u064e * \u0648\u064e\u0645\u064e\u0627 \u062a\u064e\u0634\u064e\u0627\u0621\u064f\u0648\u0646\u064e \u0625\u0650\u0644\u0651\u064e\u0651\u0627 \u0623\u064e\u0646\u0652 \u064a\u064e\u0634\u064e\u0627\u0621\u064e \u0627\u0644\u0644\u0647\u064f \u0631\u064e\u0628\u0651\u064f \u0627\u0644\u0652\u0639\u064e\u0627\u0644\u064e\u0645\u0650\u064a\u0646\u064e)) [ \u0633\u0648\u0631\u0629 \u0627\u0644\u062a\u0643\u0648\u064a\u0631 \u0627\u0644\u0622\u064a\u062a\u0627\u0646: \u0662\u0668 &ndash; \u0662\u0669 ]<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">\"Sizden, do\u011fru yolda (&icirc;m&acirc;n &uuml;zere) gitmek isteyenler i&ccedil;in (bu bir &ouml;\u011f&uuml;tt&uuml;r). &Acirc;lemlerin Rabbi Allah dilemedik&ccedil;e, siz (hi&ccedil;bir \u015fey) dilemeyemezsiniz (ne do\u011fru yolda gidersiniz, ne de&nbsp; ona g&uuml;c&uuml;n&uuml;z yeter).\" (Tekv&icirc;r S&ucirc;resi: 28-29 )\" (Muhammed Halil Herras; \"V&acirc;s\u0131t\u0131yye Akidesi \u015eerhi\", s: 65)<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">&nbsp;Evlilik; Allah Te&acirc;l&acirc;'n\u0131n takdir etti\u011fi \u015feylerden birisidir. Allah Te&acirc;l&acirc;, seninle evlenecek ki\u015finin kim oldu\u011funu, ne zaman ve nerede do\u011fdu\u011funu ve ne zaman &ouml;lece\u011fini, seninle olan h&acirc;linin nas\u0131l olaca\u011f\u0131n\u0131 ve daha ba\u015fka detaylar\u0131 (ezel&icirc; ilmiyle) bilmi\u015ftir. Allah Te&acirc;l&acirc;, b&uuml;t&uuml;n bunlar\u0131 bilmi\u015f ve bunu Levh-i Mahf&ucirc;z'a yazm\u0131\u015ft\u0131r. Bu, Allah Te&acirc;l&acirc;'n\u0131n takdir etti\u011fi \u015fekilde mutlaka vuk&ucirc; bulacakt\u0131r.<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">Allah Te&acirc;l&acirc;, sana bir ki\u015fiyle evlenmeni takdir etmi\u015f ve sen de ba\u015fka birisini se&ccedil;mi\u015fsen, zaman ne kadar s&uuml;rerse s&uuml;rs&uuml;n, sen (Allah Te&acirc;l&acirc;'n\u0131n takdir etti\u011fi) o ki\u015fiyle mutlaka evleneceksin. Ba\u015fka birisiyle evlenmen de senin aleyhine takdir edilmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla her \u015fey, ancak Allah Te&acirc;l&acirc;'n\u0131n takdiri ile olur.<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">Nitekim bir kad\u0131n i&ccedil;in falan o\u011flu filanca ile evlenmesi takdir olunmu\u015ftur. Bu falanca ki\u015fi kad\u0131n\u0131 istemeye geldi\u011finde, kad\u0131n onu istemeyip reddeder ve ba\u015fka bir erkekle evlenir.Evlendi\u011fi bu erkek vefat eder veya kendisini bo\u015far, sonra da bu kad\u0131n, o ilk erke\u011fin talebini kabul eder. B&uuml;t&uuml;n bunlar Allah Te&acirc;l&acirc; taraf\u0131ndan takdir edilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">Kad\u0131n i&ccedil;in de bir erke\u011fi reddettikten veya bir deneyimden veya bir musibetten sonra veya buna benzer bir durumdan sonra falan o\u011flu filanca ile evlenmesi, Allah Te&acirc;l&acirc; taraf\u0131ndan takdir olunmu\u015ftur.<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">Bir kad\u0131n i&ccedil;in, s&acirc;lih bir erkek onunla evlenmek ister, ama kad\u0131n onu reddeder, erkek de bir daha sla ona d&ouml;nmez. Bu \u015fekilde de takdir edilebilir. Hatta kad\u0131n, kendisiyle evlenmek isteyen o s&acirc;lih ki\u015fiden daha s&acirc;lih veya ondan daha az s&acirc;lih olan birisiyle, Allah Te&acirc;l&acirc;'n\u0131n onun hakk\u0131nda takdir etti\u011fi \u015fekilde evlenebilir.<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">\u0130nsan, kendisi i&ccedil;in takdir olunan\u0131 bilmedi\u011fine g&ouml;re, o halde izleyece\u011fi yol, d&icirc;nine s\u0131ms\u0131k\u0131 sar\u0131lmak, onun emir ve yasaklar\u0131na ba\u011fl\u0131 kalmak, sebeplere sar\u0131larak tecr&uuml;be sahibi &ouml;\u011f&uuml;t verenlere dan\u0131\u015ft\u0131ktan sonra her i\u015finde Allah Te&acirc;l&acirc;'dan yard\u0131m istemesi ve kendisi i&ccedil;in hay\u0131rl\u0131 olan\u0131 dilemesidir.<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">Ne zaman s&acirc;lih bir erkek, evlenmek i&ccedil;in bir kad\u0131na t&acirc;lip oldu\u011funda, kendisine t&acirc;li<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">P olunan kad\u0131n, Allah Te&acirc;l&acirc;'dan hay\u0131rl\u0131 olan\u0131 istemeli ve onun evlilik teklifini kabul etmelidir. E\u011fer evlilik i\u015fleri yoluna girer de kolay olursa, bu durum, kad\u0131n i&ccedil;in bir hay\u0131r oldu\u011funa del&acirc;let eder.<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">S&ouml;z&uuml;n &ouml;z&uuml;:<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">\u0130nsan\u0131n, bu konuda Allah Te&acirc;l&acirc;'n\u0131n \u015feriat\u0131na bakmas\u0131, -nefsi &ccedil;irkin g&ouml;rse bile-, Allah Te&acirc;l&acirc;'n\u0131n emrini uygulamas\u0131 ve -nefsi ba\u015fkas\u0131n\u0131 istese bile- Allah Te&acirc;l&acirc;'n\u0131n yasaklad\u0131\u011f\u0131 \u015feyi terk etmesi gerekir. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; hayr\u0131n her t&uuml;rl&uuml;s&uuml;, Allah Te&acirc;l&acirc;'n\u0131n emrine uymaktad\u0131r.<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">Nitekim Allah Te&acirc;l&acirc; bu konuda \u015f&ouml;yle buyurmu\u015ftur:<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">(( \u0643\u064f\u062a\u0650\u0628\u064e \u0639\u064e\u0644\u064e\u064a\u0652\u0643\u064f\u0645\u064f \u0627\u0644\u0652\u0642\u0650\u062a\u064e\u0627\u0644\u064f \u0648\u064e\u0647\u064f\u0648\u064e \u0643\u064f\u0631\u0652\u0647\u064c \u0644\u064e\u0643\u064f\u0645\u0652 \u0648\u064e\u0639\u064e\u0633\u064e\u0649 \u0623\u064e\u0646\u0652 \u062a\u064e\u0643\u0652\u0631\u064e\u0647\u064f\u0648\u0627 \u0634\u064e\u064a\u0652\u0626\u0627\u064b \u0648\u064e\u0647\u064f\u0648\u064e \u062e\u064e\u064a\u0652\u0631\u064c \u0644\u064e\u0643\u064f\u0645\u0652 \u0648\u064e\u0639\u064e\u0633\u064e\u0649 \u0623\u064e\u0646\u0652 \u062a\u064f\u062d\u0650\u0628\u0651\u064f\u0648\u0627 \u0634\u064e\u064a\u0652\u0626\u0627\u064b \u0648\u064e\u0647\u064f\u0648\u064e \u0634\u064e\u0631\u0651\u064c \u0644\u064e\u0643\u064f\u0645\u0652 \u0648\u064e\u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064f \u064a\u064e\u0639\u0652\u0644\u064e\u0645\u064f \u0648\u064e\u0623\u064e\u0646\u0652\u062a\u064f\u0645\u0652 \u0644\u0627 \u062a\u064e\u0639\u0652\u0644\u064e\u0645\u064f\u0648\u0646\u064e )) [ \u0633\u0648\u0631\u0629 \u0627\u0644\u0628\u0642\u0631\u0629 \u0627\u0644\u0622\u064a\u0629: 216 ]<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">\"Ho\u015funuza gitmedi\u011fi halde sava\u015f size farz k\u0131l\u0131nd\u0131. Sizin i&ccedil;in daha hay\u0131rl\u0131 oldu\u011fu halde bir \u015feyi sevmemeniz m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r. Sizin i&ccedil;in daha k&ouml;t&uuml; oldu\u011fu halde bir \u015feyi sevmeniz de m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r. Allah bilir, siz bilmezsiniz.\" (Bakara S&ucirc;resi: 216)<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">Kaderi gerek&ccedil;e g&ouml;sterip Allah Te&acirc;l&acirc;'n\u0131n emirlerini terk eden ve haramlar\u0131n\u0131 i\u015fleyen kimsenin bak\u0131\u015f\u0131yla kadere bak\u0131lmaz. Aksine istemedi\u011fi ve ho\u015funa gitmeyen elim ve &uuml;z&uuml;c&uuml; olaylar gibi \u015feylerde, r\u0131z&acirc; g&ouml;sterme ve ondan ho\u015fnut olma bak\u0131\u015f\u0131yla kadere bak\u0131l\u0131r.<\/span><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: large;\">Yine de en iyisini Allah Te&acirc;l&acirc; bilir.<\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n<div class=\"source\"><span style=\"font-size: large;\">Islam Q&amp;A<\/span><\/div>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>","status":1,"created_at":"2015-05-22T06:00:00.000000Z","updated_at":"2015-05-22T06:00:00.000000Z","language_id":26,"fatawacate_id":11,"parent_id":1607,"author_id":"","books":[],"articles":[],"videos":[],"audios":[],"author_name":"","category_name":"\u0627\u0644\u0625\u064a\u0645\u0627\u0646 \u0628\u0627\u0644\u0642\u0636\u0627\u0621 \u0648\u0627\u0644\u0642\u062f\u0631","category_slug":"","get_date":"2015-05-22"},"translations":[],"fatawa_books":[],"fatawa_articles":[],"fatawa_videos":[],"fatawa_audios":[],"url":"http:\/\/www.islamland.com\/index.php\/tur\/api\/fatawas\/1610"}