{"fatawa":{"id":2690,"title":"Tevhid\u2019in K\u0131s\u0131mlara Ayr\u0131lmas\u0131","slug":"tevhidin-kisimlara-ayrilmasi","order":"","question":"Tevhid ve k\u0131s\u0131mlar\u0131 hakk\u0131nda ilimleri olan baz\u0131 karde\u015flerden, \u015eeyhul-\u0130slam Takiyyud-Din \u0130bnu Teymiyye\u2019nin -Allah ona rahmet etsin- tevhidi \u201cTevhidur-Rububiyye ve Tevhidul-Esma ves-S\u0131fat\u201d diye ikiye ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 duydum. Bu s\u00f6z\u00fcn do\u011frulu\u011fu nedir? \u015eeyh Muhammed ibnu \u0130brahim tevhidi d\u00f6rt k\u0131smam\u0131 ay\u0131r\u0131yordu? Son olarak \u015eeyh S\u00e2lih el-Fevzan, tevhidi d\u00f6rt k\u0131smam\u0131 ay\u0131r\u0131yor?","answer":"
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n

Hamd, Allah’a mahsustur.<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Birincisi:<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Bizim mutlaka fakihler ve usülcüler kat\u0131nda bilinen “\u0131st\u0131lahta niza yoktur” kaisini bilmemiz gerekir.<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

\u0130bnul-Kayyim -Allah ona rahmet etsin- \u015föyle dedi:<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Ist\u0131lahlar, ifsat içermedi\u011fi müddetçe onda niza yoktur. “Medaricus-Sâlikîn” (3\/306)<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

\u0130kincisi:<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Âlimler, \u015feri hükümleri k\u0131s\u0131mlara ay\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. Özellikle de vahyin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan uzakla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131, Arap dilinin bilinmesinin zay\u0131fla\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve Arap dilinin Arap olmayan acemin diliyle kar\u0131\u015fmas\u0131 ile baraber bu k\u0131s\u0131mlara ay\u0131rma, \u015feri hüküm ve naslar\u0131 anlamada kolayla\u015ft\u0131rma sa\u011flamak içindir.<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Âlimler, anlay\u0131\u015f\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak için kaideler, meseleler ve k\u0131s\u0131mlara ay\u0131rmada bir niza görmemi\u015flerdir. Bilakis bu, Müslümanlar\u0131n ilimden faydalanmalar\u0131 için yap\u0131lm\u0131\u015f güzel bir \u015feydir. \u0130mam \u015eafiî -Allah ona rahmet etsin- \u0130slam F\u0131kh\u0131’nda usul ilmini koymu\u015f, onun k\u0131s\u0131mlara ay\u0131rmas\u0131 güzel bir \u015fekilde kabul görmü\u015f, usulcüler de O’nun zikrettiklerini baz\u0131 ziyadeliklerle takip etmi\u015flerdir. \u0130\u015fte bu \u015fekilde bütün \u015feri ilimler k\u0131s\u0131mlara ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. T\u0131pk\u0131 tecvid ilminin, Kurân ilimlerinin ve di\u011ferlerinin k\u0131s\u0131mlara ayr\u0131l\u0131p tertip edilmesi gibi. Tevhid ilmi de bunlardan bir tanesidir.<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Üçüncüsü:<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Soruda gelen \u015eeyhul-\u0130slam \u0130bnu Teymiyye’nin Tevhid’i iki k\u0131sma ay\u0131rmas\u0131, \u015eeyh Muhammed ibnu \u0130brahim’in ve \u015eeyh Sâlih el-Fevzan’\u0131n dört k\u0131sma ay\u0131rmas\u0131na gelince: Bunda bir problem yoktur. Bunun aç\u0131klamas\u0131 ise \u015föyledir:<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Baz\u0131 âlimler, Tevhid’in iki k\u0131sma ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 söylemi\u015flerdir:<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Tevhidul-Ma’rife vel-\u0130sbât: Bu, Allah’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na iman\u0131, Rububiyyetine iman\u0131 ve \u0130sim ve S\u0131fatlar\u0131nda iman\u0131 içine al\u0131r.<\/span><\/p>\r\n

Tevhidul-Kasdi vet-Taleb: Bu, Allah Azze ve Celle’nin Uluhiyetine iman\u0131 içine al\u0131r.<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Tevhidi üç k\u0131sma ay\u0131ran kimseye gelince, o, daha önce taksim edilmi\u015f k\u0131s\u0131mlar\u0131, bilmede ve anlamada kolayl\u0131k olmas\u0131 için onu k\u0131s\u0131mlara ay\u0131rm\u0131\u015f ve \u015föyle demi\u015ftir:<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Tevhid üç k\u0131sma ayr\u0131l\u0131r:<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Tevhidur-Rububiyye: Buna Allah’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na iman girmektedir.<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Tevhidur-Uluhiyye veya Tevhidul-\u0130bade -Bu ikisi ayn\u0131 manaya gelir.-<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Tevhidul-Esmai ves-Sifât.<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Sonra baz\u0131 âlimler Tevhid’in bu k\u0131s\u0131mlar\u0131na ziyadeye gitmi\u015f ve \u015föyle demi\u015flerdir:<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Tevhid, dört k\u0131sma ayr\u0131l\u0131r:<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Allah’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na iman.<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Allah’\u0131n Rububiyyetine iman.<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Allah’\u0131n Ulûhiyyetine iman.<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Allah’\u0131n \u0130sim ve S\u0131fatlar\u0131na iman.<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Bat\u0131l bir \u015feye delalet etmedi\u011fi müddetçe, bu k\u0131s\u0131mlara ay\u0131rmada herhangi bir problem görmemekteyiz. Ist\u0131lahta münaka\u015fa yoktur. Bu k\u0131s\u0131mlara ay\u0131rma, ancak anlay\u0131\u015f\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak içindir. Allah Rasûlü sallallahu aleyhi ve sellemin zaman\u0131nda uzakla\u015ft\u0131kça anlay\u0131\u015f azalm\u0131\u015f, bunun üzerine âlimler de \u0130slami ilimlerde konular\u0131 geni\u015fleterek anlatmaya, kolayla\u015ft\u0131rmaya ve tafsile gitmi\u015flerdir.<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Özet olarak, soru soran\u0131n zikretti\u011fi soruda bir problem yoktur. Çünkü Tevhidi iki k\u0131sma ay\u0131ran, di\u011ferlerinin fazlala\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bu iki k\u0131s\u0131mda bir araya getirmi\u015ftir. Tevhidi üç veya dört k\u0131sma ay\u0131ran da di\u011ferlerinin bir bütün olarak ele ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde aç\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Tevhidi bu k\u0131s\u0131mlara ay\u0131ran âlimlerin hepsi de bu anlatt\u0131klar\u0131n\u0131n hepsinin de Tevhid’in kapsama alan\u0131 içine girdi\u011finde hem fikirdirler.<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Ist\u0131lâhî k\u0131s\u0131mlara ay\u0131rmak, bir bozuklu\u011fa\/mefsedeye yol açmamam\u0131 \u015fart\u0131 ile bunda bir mani yoktur. T\u0131pk\u0131, Tevhid’in manalar\u0131nda olan baz\u0131 \u015feyleri ç\u0131kar\u0131p baz\u0131lar\u0131n\u0131 girdirmek veya ondan olmayan\u0131 onun manalar\u0131 içine girdirmek gibi.<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Öyle bir zaman gelir ki daha çok aç\u0131klamaya ihtiyaç duyar\u0131z. Alimlerimiz de kolay anla\u015f\u0131lmas\u0131 için k\u0131s\u0131mlara ay\u0131r\u0131rlar.<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Tevhid’in üç k\u0131sm\u0131n\u0131n manalar\u0131 ise özetle \u015föyledir:<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Rububiyyete \u0130man: Yaratmada, ya\u015fatmada, öldürmede ve bunun gibi ba\u015fka \u015feylerde Allah Azze ve Celle’yi birlemektir.<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Uluhiyyete \u0130man: Söz veya görünen veya görünmeyen fiillerde kulun Allah Azze ve Celle’yi birlemesidir. Allah Subhânehû ve Teâlâ’dan ba\u015fkas\u0131na ibadet edilmez.<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Allah’\u0131n \u0130sim ve S\u0131fatlar\u0131na \u0130man: Allah Azze ve Celle’nin nefsi için ispat etti\u011fi isim ve s\u0131fatlar\u0131n\u0131 ispat etmek, Allah Azze ve Celle’nin kendi nefsinden nefyettiklerini de ta’tilsiz (inkâr etmeksizin) ve temsilsiz (bir \u015feye benzetmeden) nefyetmektir.<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Dördüncüsü:<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Âlimlerin bu \u015fekilde Tevhidi k\u0131s\u0131mlara ay\u0131rmalar\u0131 yeni bir \u015fey de\u011fildir. Aksine bu üçüncü ve dördüncü as\u0131rda bilinen bir \u015feydi. Suudi Arabistan, Büyük Âlimler Heyeti üyesi olan büyük âlim \u015eeyh Bekr Ebu Zeyd’in “er-Reddu alal-Muhâlif” adl\u0131 eserinde de dedi\u011fi gibi. Tevhidi k\u0131s\u0131mlara ay\u0131rmay\u0131 \u0130bnu Cerir et-Taberi ve di\u011fer âlimlerden nakletmi\u015ftir.<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Tenbih: Soru soran kimsenin, \u015eeyhul-\u0130slam \u0130bnu Teymiyye’nin -Allah ona rahmet etsin- Tevhidi: Tevhidur-Rububiyye ve Tevhidul-Ulûhiyye, \u015feklinde ikiye ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 söylemesi do\u011fru de\u011fildir. Bilakis O, Tevhidi: Tevhidul-Marife vel-\u0130sbât ve Tevhidul-Kasdi vet-Taleb, \u015feklinde iki k\u0131sma ay\u0131r\u0131r. Birinci k\u0131s\u0131m, Tevhidur-Rububiyye vel-Esma ves-S\u0131fat’\u0131 içine al\u0131r.<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

[Mecmû’ul-Fetâvâ: 15\/164, el-Fetâvâl-Kubrâ: 5\/250]<\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

En iyisini bilen Allah’t\u0131r.   <\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n

Islam Q&A<\/span><\/div>\r\n

 <\/p>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>","status":1,"created_at":"2015-05-22T06:00:00.000000Z","updated_at":"2015-05-22T06:00:00.000000Z","language_id":26,"fatawacate_id":272,"parent_id":2686,"author_id":"","books":[],"articles":[],"videos":[],"audios":[],"author_name":"","category_name":"Tawheed (general subjects)","category_slug":"","get_date":"2015-05-22"},"translations":[],"fatawa_books":[],"fatawa_articles":[],"fatawa_videos":[],"fatawa_audios":[],"url":"http:\/\/www.islamland.com\/index.php\/tur\/api\/fatawas\/2690"}