{"fatawa":{"id":4780,"title":"D\u0130YOBEND\u0130YE FIRKASI","slug":"diyobendiye-firkasi","order":"","question":"Diyobendiler, Ehl-i S\u00fcnnet midir? Onlar, \u0130sl\u00e2m D\u00e2iresi \u0130\u00e7inde midirler?","answer":"
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n

Hamd, yaln\u0131zca Allah'ad\u0131r.<\/span><\/p>\r\n

Diyobendiler, müslüman f\u0131rkalardan bir tanesidir.Hindistan’daki, Diyobend Üniversitesi'ne (Dar’ul-Ulum'a) nispet edilirler. Buras\u0131, derin kökeni olan bir dü\u015fünce merkezidir. Buradan mezun olan herkes, özel bir ilmi donan\u0131ma sahip olmalar\u0131 hasebiyle, buraya nispet edilirler.<\/span><\/p>\r\n

Kurulu\u015fu ve Önde Gelen \u015eahsiyetleri:<\/span><\/p>\r\n

\u0130ngilizlerin, 1875 y\u0131l\u0131nda Hindistan’daki \u0130slâm devrimini bast\u0131rd\u0131ktan sonra; Hindistanl\u0131 bir k\u0131s\u0131m âlimler Diyobend Üniversitesi’ni kurmu\u015flard\u0131r.Dolay\u0131s\u0131yla bu olu\u015fum, bat\u0131 medeniyeti ve pragmatizminin Hindistan yar\u0131madas\u0131n\u0131, içinde bulundu\u011fu \u015fartlardan kurtarma ad\u0131na giri\u015ftikleri kolonile\u015ftirme hareketini durdurmaya güçlü bir kar\u015f\u0131 koyma eylemidir.Özellikle, Hindistan’\u0131n ba\u015fkenti Delhi, \u0130ngiliz ihtilalinden sonra harabeye dönmü\u015f ve \u0130ngilizler buraya tamamen hâkim olmu\u015flard\u0131r. Bunun üzerine, bu âlimler \u0130slâm dîninin ba\u015f\u0131na gelecek olumsuzluklardan endi\u015fe ettiler. \u0130mdadullah al-Muhâcir al-Mekki, ö\u011frencisi Muhammed Kas\u0131m al-Nanatovi ve arkada\u015flar\u0131 (bulunduklar\u0131) \u015fehir için bir \u0130slâmi e\u011fitim plan\u0131 haz\u0131rlad\u0131lar.Gördüler ki, çözüm dîni okullar\u0131n, \u0130slâmi merkezlerin kurulmas\u0131nda. Böylece, \u0130ngilizlerin \u0130htilali alt\u0131ndaki Hindistan'da \u0130slâm dîni ve \u015feriat\u0131n\u0131n merkezi olmak üzere  “Diyoben Arap \u0130slâm Okulu” kurulmu\u015f oldu...<\/span><\/p>\r\n

Bu Ekolün En Belirgin \u015eahsiyetleri:<\/span><\/p>\r\n

1.                   Muhammed Kas\u0131m<\/span><\/p>\r\n

2.                   Re\u015fid Ahmed el- Kankuhi<\/span><\/p>\r\n

3.                   Hüseyin Ahmed el-Medeni<\/span><\/p>\r\n

4.                   Muhammed Enver \u015eah el-Ka\u015fmirî<\/span><\/p>\r\n

5.                   Ebu’l-Hasen en-Nedvi<\/span><\/p>\r\n

6.                   Muhaddis Habiburrahman el-A’zamî<\/span><\/p>\r\n

Fikir ve \u0130nançlar\u0131:<\/span><\/p>\r\n

—          Usul (Akaid)’de Ebu Mansur el-Maturidî’nin mezhebine tâbidirler.<\/span><\/p>\r\n

—          F\u0131k\u0131hta \u0130mam-\u0131 Azam Ebu Hanife'nin mezhebine tâbidirler.<\/span><\/p>\r\n

—          Tasavvufta da, Nak\u015fibendî’ye, Ce\u015ftiye, Kâdiriye ve Sühreverdiye tarikatlar\u0131n\u0131 benimsemi\u015flerdir.<\/span><\/p>\r\n

Diyobendiye ekolünün fikir ve e\u011fitim prensiplerini \u015fu \u015fekilde özetlemek mümkündür:<\/span><\/p>\r\n

-               \u0130slami E\u011fitimi korumak ve sürdürmek. \u0130slâm’\u0131n \u015eeâir (semboller)’i üzere kalmak.<\/span><\/p>\r\n

-               \u0130slâm’\u0131 yaymak, misyonerlik (faaliyetlerine) ve di\u011fer y\u0131k\u0131c\u0131 ak\u0131mlara kar\u015f\u0131 koymak.<\/span><\/p>\r\n

-               \u0130slâm kültürünü yaymak ve \u0130ngiliz emperyalist kültürüyle mücâdele etmek.<\/span><\/p>\r\n

-               Arapça’n\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131na önem vermek.Çünkü Arapça, \u0130slâm \u015feriat\u0131n kayna\u011f\u0131ndan istifade edebilmenin vesilesidir.<\/span><\/p>\r\n

-               Ak\u0131l ile kalbi, ilimle de ruhaniyeti birle\u015ftirmek. (Bkz. Dinler Ve Mezhepler Sözlü\u011fü, 1\/ 3008)<\/span><\/p>\r\n

Madem ki Diyobendiler, Maturidiye akaidini benimsemi\u015flerdir, Maturidiye mezhebini tarif etmemiz kaç\u0131n\u0131lmazd\u0131r:<\/span><\/p>\r\n

Maturidiye, kelamî bir ekoldür. Ebu Mansur al-Maturidî’ye nispet edilir. Maturidîli\u011fin esas\u0131; Mu’tezile ve Cehmiyye gibi muar\u0131zlar\u0131na kar\u015f\u0131, dînî hakikatlerin ve \u0130slâm akidesinin isbat\u0131nda aklî ve kelâmî delillerin kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 esas al\u0131r.<\/span><\/p>\r\n

Maturidye’ye göre; kayna\u011f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan Usul’ud-Din (dînin asl\u0131) ikiye ayr\u0131l\u0131r:<\/span><\/p>\r\n

1.    \u0130lahiyat (Akla dayal\u0131 olanlar): \u0130spat\u0131 noktas\u0131nda, akl\u0131n esas olup, naklin ona tâbi oldu\u011funu kabul eder. Tevhidin konular\u0131n\u0131 ve s\u0131fatlar\u0131 kapsar.<\/span><\/p>\r\n

2.    \u015eer’i (duyuma dayal\u0131) olanlar: Akl\u0131n, isbat veya reddetmek konusunda tamamen teslim oldu\u011fu, akl\u0131n yorumuna yer olmayan hususlar.<\/span><\/p>\r\n

Mesela: Nübüvvet, kabir azab\u0131, âhiret hayat\u0131... Gerçi, Nübüvvet konusunu ilahiyat alan\u0131na dahil edenler de olmu\u015ftur.<\/span><\/p>\r\n

Burada, Ehl-i Sünnet ve’l-Cemaat ilkeleriyle z\u0131t dü\u015fen yanlar\u0131 gözden kaçmamaktad\u0131r. Kur’an, Sünnet ve Sahâbe’nin icmas\u0131, onlar\u0131n da kabul etti\u011fi \u015fer’i delillerdir.Ancak, Usuli’d-Din’i; aklî olanlar, ve \u015fer’i olanlar \u015feklinde (Ehl-i Sünnete göre bidat say\u0131lan) böyle bir ay\u0131r\u0131ma tâbi tutmak, felsefecilerin; “Dinin nasslar\u0131 ak\u0131l ile çeli\u015fmektedir”  bat\u0131l dü\u015füncesine dayanmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla, ak\u0131l ile naklin aras\u0131n\u0131 bulmaya çal\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Bu durum kendilerini akl\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131na ç\u0131kmaya zorlay\u0131nca da; \u015fer’i hükümlerle çeli\u015fen bât\u0131l sonuçlar ortaya ç\u0131km\u0131\u015f, te’vil ve zorlama yorumlara ba\u015fvurmu\u015flard\u0131r.Halbuki, Ehl-i Sünnet’in nazar\u0131nda, akl-\u0131 selim ve saf ak\u0131l ile sahih nakil aras\u0131nda hiçbir tezat yoktur. (Bkz. Ça\u011fda\u015f Mezhepler ve Dinler Ansiklopedisi 1\/99).<\/span><\/p>\r\n

Ehl-i Sünnetin Maturidi’ye Bak\u0131\u015f\u0131:<\/span><\/p>\r\n

Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-: “Bu ümmetin 73 f\u0131rkaya ayr\u0131laca\u011f\u0131 ve -biri hariç- hepsinin cehenneme girece\u011fini...” bildirmi\u015ftir.<\/span><\/p>\r\n

Rasulullah -sallallahu aleyhi ve sellem-,kurtulacak olan f\u0131rkan\u0131n (F\u0131rka-i Nâciye) “Ehl-i Sünnet ve’l-Cemaat” yani, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- ve ashâb-\u0131 kiram gibi ya\u015fayanlar\u0131n olaca\u011f\u0131n\u0131 beyan etmi\u015ftir.<\/span><\/p>\r\n

\u015eüphesiz, Ehl-i Sünnet ve’l-Cemaat -Kitap ve Sünnete, ilim ve amel olarak tam ba\u011fl\u0131 olanlar-  i\u015fte onlar; Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- ve Sahâbe-i Kiram'’\u0131n -Allah onlardan râz\u0131 olsun- yoluna tâbi olmalar\u0131 ve hem ilim, hemde amel bak\u0131m\u0131ndan onlar\u0131n s\u0131fatlar\u0131yla muttas\u0131f olmalar\u0131 sebebiyle  “Kurtulu\u015fa Erenler”dir.<\/span><\/p>\r\n

Bir ferdin veya bir toplulu\u011fun, Sahâbe-i Kiram ve Tâbiîn'in temsil etti\u011fi Selef-i Sâlihin akidesine muhâlefet ederek ve yaln\u0131zca sünnete tâbi olmas\u0131, Firka-i Nâciye’den say\u0131labilmesi için yeterli de\u011fildir. Bilakis; ilim, amel, dü\u015fünce ve ya\u015fay\u0131\u015f bak\u0131m\u0131ndan, onlar\u0131n hayat anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 tatbik etmek gerekir.<\/span><\/p>\r\n

Maturidiye’nin, savunduklar\u0131 aras\u0131nda hak olan sözler de, bât\u0131l ve sünnete muhalif olanlar da vard\u0131r. Bilinmektedir ki, bu tür f\u0131rkalar, hakka olan yak\u0131nl\u0131k ve uzakl\u0131klar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan farkl\u0131l\u0131klar arz ederler. Sünnete en yak\u0131n olan, hakka ve do\u011fruya en yak\u0131n oland\u0131r.Baz\u0131lar\u0131 çok büyük meselelerde sünnetle çeli\u015fir, ba\u015fka baz\u0131lar\u0131 çok hassas konularda sünnetle çeli\u015firler.Bir kimse, sünnete ba\u011fl\u0131l\u0131k konusunda kendisinden daha uzak olan gruplara kar\u015f\u0131l\u0131k verirse, bu ki\u015finin; bât\u0131la sessiz kalmamas\u0131 ve hakk\u0131 söylemi\u015f olmas\u0131, davran\u0131\u015f olarak güzeldir.Fakat bu kar\u015f\u0131 ç\u0131k\u0131\u015fta baz\u0131 gerçekleri inkâr etmi\u015f ve baz\u0131 bât\u0131l sözler söylemi\u015f oldu\u011fundan haddini a\u015fm\u0131\u015f olur.Böylece, (derece bak\u0131m\u0131ndan) daha küçük bir bidatle, daha büyük bir bidati ve (derece bak\u0131m\u0131ndan) daha hafif bir bât\u0131l ile bir bât\u0131l\u0131 savm\u0131\u015f olur.\u0130\u015fte, Ehl-i Sünnete mensup bir çok kelâmc\u0131n\u0131n hali böyledir....” (Fetava \u015eeyhul-\u0130slam \u0130bn-i Teymiyye 1\/348)<\/span><\/p>\r\n

Burada, çok önemli bir konu daha vard\u0131r, o da:<\/span><\/p>\r\n

Diyobendiler ve benzerlerinin akaidde (tabi olduklar\u0131) Maturidiye’ye kar\u015f\u0131 tavr\u0131m\u0131z ne olmal\u0131d\u0131r?<\/span><\/p>\r\n

Bunun cevab\u0131, ki\u015filere göre de\u011fi\u015fiklik gösterir:<\/span><\/p>\r\n

Bu kimselerden, inatç\u0131 olanlar\u0131n ve de bid’atlerini yayanlar\u0131n uyar\u0131lmas\u0131 ve sapk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve dalaletinin kendisine ifâde edilmesi gerekir. Bid’atini yaymayan, do\u011fruyu arama e\u011filiminde oldu\u011fu gözlemlenen ve bu yönde aray\u0131\u015f içinde olanlar\u0131n ise,inançlar\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f oldu\u011fu beyan edilerek, do\u011fru inanç esaslar\u0131na yönlendirilmesi gerekir.Umulur ki böylece, Allah kendisini hakka döndürür... Bu nasihat, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-’in \u015fu sözünün gere\u011fidir.<\/span><\/p>\r\n

“Din nasihattir.”<\/span><\/p>\r\n

Kim için?<\/span><\/p>\r\n

“Allah için, Kitab\u0131 için, Resulü için ve Müslümanlar\u0131n önde gelenleri ve avam\u0131 içindir.” (Müslim; hadis no: 55)<\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n

Muhammed b. Salih el-Muneccid<\/span><\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>","status":1,"created_at":"2015-05-22T06:00:00.000000Z","updated_at":"2015-05-22T06:00:00.000000Z","language_id":26,"fatawacate_id":19,"parent_id":4778,"author_id":"","books":[],"articles":[],"videos":[],"audios":[],"author_name":"","category_name":"Schools of Thought and Sects","category_slug":"","get_date":"2015-05-22"},"translations":[],"fatawa_books":[],"fatawa_articles":[],"fatawa_videos":[],"fatawa_audios":[],"url":"http:\/\/www.islamland.com\/index.php\/tur\/api\/fatawas\/4780"}