{"fatawa":{"id":5417,"title":"S\u00dbRE VE \u00c2YETLER\u0130N MUSHAFTAK\u0130 D\u0130Z\u0130L\u0130\u015e\u0130","slug":"sure-ve-ayetlerin-mushaftaki-dizilisi","order":"","question":"Kur\u2019an s\u00fbreleri ni\u00e7in n\u00fczul s\u0131ras\u0131na g\u00f6re dizilmemi\u015ftir?","answer":"
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n

Hamd, yaln\u0131zca Allah'ad\u0131r.<\/span><\/p>\r\n

Bir sûredeki âyetlerin dizili\u015fi konusunda birçok metinlerin ve icma’\u0131n var oldu\u011fu bilinen ve yayg\u0131n bir durumdur. (Bu konudaki) icma’\u0131, birden fazla kimse nakletmi\u015ftir. Bunlardan biri; el-Burhan adl\u0131 kitab\u0131nda ez-Zerke\u015fi’dir. Ebu Cafer’in konuyla ilgili ifadesi \u015föyledir:<\/span><\/p>\r\n

\"Âyetlerin sure içindeki s\u0131ralan\u0131\u015f\u0131, bizzat Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'in emri ve uygulamas\u0131yla vuku bulmu\u015ftu ve bu hususta müslümanlar aras\u0131nda herhangi bir ihtilaf da söz konusu de\u011fildir.<\/em><\/span><\/p>\r\n

Metinlere gelince:<\/em><\/span><\/p>\r\n

Ahmed, Ebû Davûd, Tirmizî, Nesâî, \u0130bn Hibbân ve Hâkim’in \u0130bn-i Abbas'tan -Allah ondan râz\u0131 olsun- rivayet etti\u011fine göre, o \u015föyle demi\u015ftir:<\/em><\/span><\/p>\r\n

\"Osman (b. Affan r.a)’a dedim ki; Sizi, “mesânî”<\/em><\/span><\/p>\r\n

Bu kelime “tekrarlanan” anlam\u0131na müsenna’n\u0131n veya “iki\u015ferli” anlam\u0131na mesna’n\u0131n ço\u011fuludur. Esasen dikkat edilirse, tekrar manas\u0131n\u0131n men\u015fei de “ikileme”dir. \u0130kilemeden ba\u015flanarak mutlak surette tekrar yap\u0131l\u0131r. Bu vas\u0131f, Kur’an\u0131n çifte yönü olan, maksatlar\u0131 tekrarlanan, çok okunan bir metin oldu\u011funu ifade eder. Mesani s\u0131fat\u0131 kitabullah\u0131n maksatlar\u0131n\u0131n vicdanlarda iyice yerle\u015fmesi veya daha önce onu i\u015fitmeyenlerin dinleme f\u0131rsat\u0131 bulmas\u0131 yönünden Allah Teala’n\u0131n nimetini hat\u0131rlatmaktad\u0131r. Di\u011fer taraftan bunun, Kur’an\u0131n mucizevî özelli\u011fine i\u015faret etmesi anlam\u0131na geldi\u011fi de tefsirlerde yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Çünkü bu kadar çok tekrarlanmas\u0131na ra\u011fmen insanlar ondan usanmamakta, maksatlar\u0131ndan hangisi tekrarlan\u0131rsa muhataplar nezdinde hep kabul görmektedir. Nitekim Hz. Peygamber (s.a.s.) Kur’an\u0131 tavsif eden bir hadisinde “Ve la yahlukuhu kesretu’t-terdad” (çok tekrar edilmekle a\u015f\u0131nmaz) buyurarak bu vasf\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir.<\/span><\/p>\r\n

olan Enfal Sûresi ile “mîîn”<\/em><\/span><\/p>\r\n

Âyet say\u0131s\u0131 yüz civar\u0131nda olan surelere (yüzlükler anlam\u0131nda) “mîîn denir.<\/span><\/p>\r\n

olan Tevbe Sûresini arka arkaya ve “besmelesiz” olarak birbirine ba\u011flamaya iten ve bu iki sûreyi 7 uzun sûreden ikisi olarak sayman\u0131zdaki gâye neydi?.<\/em><\/span><\/p>\r\n

Osman (b. Affan) dedi ki: “Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-’e belli say\u0131da sûre nazil olurdu. Kendisine her ne nazil olmu\u015fsa, hemen (vahiy kâtiplerini) ça\u011f\u0131r\u0131r ve \u015fu âyetleri \u015furaya, bunlar\u0131 \u015furaya koyunuz derdi. Enfal Sûresi, Medine döneminde, ilk inen sûrelerdendi, Tevbe ise, Kur’an’\u0131n en son inen sûrelerindendi.K\u0131ssalar\u0131 da birbirine benzemekteydi ve bir tek sûre san\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-  vefat etmeden önce bize, bununla ilgili bir aç\u0131klama yapmam\u0131\u015ft\u0131. Bu sebepten dolay\u0131, ben de ikisini yan yana koydum ve ikisi aras\u0131nda da besmele koymad\u0131m. Ama (7 tane) di\u011fer uzun sûrelerin ba\u015f\u0131na koydum<\/em>.” (Hâkim, \u0130snad\u0131 sahihtir demi\u015ftir ve Zehebî de ona mutab\u0131k kalm\u0131\u015ft\u0131r. el-Müstedrek; c: 2, s: 330)<\/span><\/p>\r\n

Bir di\u011feri; Ahmed (b. Hanbel)’in Müsned’inde (4\/218) hasen isnad’la Osman b. Affan ve \u0130bn-i Ebi’l-Âs’tan rivayet etti\u011fi \u015fu hadistir. Demi\u015ftir ki:<\/span><\/p>\r\n

\"Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-’in yan\u0131nda oturuyordum.(Birden) bakakald\u0131 ve gözlerini sabitlercesine yere dikiverdi. Sonra dedi ki: “Cebrail (aleyhi’s selam) geldi ve bana \u015fu âyeti, \u015fu sûrenin \u015furas\u0131na koymam\u0131 emretti” dedi (ve \u015fu âyeti okudu):<\/span><\/p>\r\n

))\u0625\u0650\u0646\u0651\u064e \u0627\u0644\u0644\u0647\u064e \u064a\u064e\u0623\u0652\u0645\u064f\u0631\u064f \u0628\u0650\u0627\u0644\u0652\u0639\u064e\u062f\u0652\u0644\u0650 \u0648\u064e\u0627\u0644\u0652\u0625\u0650\u062d\u0652\u0633\u064e\u0627\u0646\u0650 \u0648\u064e\u0625\u0650\u064a\u062a\u064e\u0627\u0621\u0650 \u0630\u0650\u064a \u0627\u0644\u0652\u0642\u064f\u0631\u0652\u0628\u064e\u0649 \u0648\u064e\u064a\u064e\u0646\u0652\u0647\u064e\u0649 \u0639\u064e\u0646\u0652 \u0627\u0644\u0652\u0641\u064e\u062d\u0652\u0634\u064e\u0627\u0621\u0650 \u0648\u064e\u0627\u0644\u0652\u0640\u0645\u064f\u0646\u0652\u0643\u064e\u0631\u0650 \u0648\u064e\u0627\u0644\u0652\u0628\u064e\u063a\u0652\u064a\u0650 \u064a\u064e\u0639\u0650\u0638\u064f\u0643\u064f\u0645\u0652 \u0644\u064e\u0639\u064e\u0644\u0651\u064e\u0643\u064f\u0645\u0652 \u062a\u064e\u0630\u064e\u0643\u0651\u064e\u0631\u064f\u0648\u0646\u064e )) [\u0633\u0648\u0631\u0629 \u0627\u0644\u0646\u062d\u0644 \u0627\u0644\u0622\u064a\u0629: 90]<\/span><\/p>\r\n

 \"\u015eüphesiz Allah, adaleti, iyilik yapmay\u0131, yak\u0131nlara yard\u0131m etmeyi emreder; hayâs\u0131zl\u0131\u011f\u0131, çirkin i\u015fleri, fenal\u0131k ve azg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 da yasaklar. O, dü\u015fünüp tutas\u0131n\u0131z diye size ö\u011füt verir.\" (Nahl Sûresi: 90).<\/span><\/p>\r\n

Bir ba\u015fkas\u0131 da: Buhârî’nin Sahih’inde (4536) numara ile, \u0130bn-i Ebi Müleyke -Allah ondan râz\u0131 olsun-’den rivâyet etti\u011fi \u015fu ifadedir. O \u015föyle demi\u015ftir:<\/span><\/p>\r\n

\"\u0130bn’uz- Zubeyr dedi ki: Osman (b. Affan)’a dedim ki: Bakara (Sûresi’ndeki) \u015fu ayet,<\/span><\/p>\r\n

 ))\u0648\u064e\u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u0650\u064a\u0646\u064e \u064a\u064f\u062a\u064e\u0648\u064e\u0641\u0651\u064e\u0648\u0652\u0646\u064e \u0645\u0650\u0646\u0652\u0643\u064f\u0645\u0652 \u0648\u064e\u064a\u064e\u0630\u064e\u0631\u064f\u0648\u0646\u064e \u0623\u064e\u0632\u0652\u0648\u064e\u0627\u062c\u064b\u0627 ....... \u0625\u0650\u0644\u064e\u0649 \u0642\u064e\u0648\u0652\u0644\u0650\u0647\u0650......... \u063a\u064e\u064a\u0652\u0631\u064e \u0625\u0650\u062e\u0652\u0631\u064e\u0627\u062c\u064d((  <\/span><\/p>\r\n

\"\u0130çinizden vefat edip, geriye dul e\u015fler b\u0131rakan (erkekler)...............\u015furaya kadar................evden ç\u0131kar\u0131lmaks\u0131z\u0131n....\"<\/span><\/p>\r\n

Ba\u015fka bir âyetle nesh edilmi\u015ftir (hükmü kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r). Niçin bunu yaz\u0131yorsun? O da dedi ki: “B\u0131rakamazs\u0131n ey amcam\u0131n o\u011flu! (Kur’an’dan) hiçbir \u015feyi yerinden de\u011fi\u015ftiremem.”<\/span><\/p>\r\n

Bir di\u011feri: Müslim’in (1617) numara ile, Ömer'den -Allah ondan râz\u0131 olsun- rivâyet etti\u011fi:<\/span><\/p>\r\n

\"Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- ’e Kelâle”yi sordu\u011fum kadar ba\u015fka hiçbir \u015feyi sormam\u0131\u015f\u0131md\u0131r. Öyle ki; bir defas\u0131nda parma\u011f\u0131yla gö\u011fsüme bast\u0131rarak: “Nisâ Sûresinin sonundaki seyf âyeti sana yetmiyor mu? Demi\u015fti”.<\/span><\/p>\r\n

Bir di\u011feri: Bakara Sûresinin sonlar\u0131(yla ilgili) hadisler.<\/span><\/p>\r\n

Ba\u015fka biri de: Müslim’in (809) numara ile Ebu’d-Derda’dan merfu’<\/span><\/p>\r\n

Kayna\u011f\u0131 Hz. Peygamber (s.a.s) olan bütün söz, fiil ve takrirler için kullan\u0131lan hadis terimi. Merfû, lügatta, yükseltilmi\u015f demektir. Hadis \u0131st\u0131lah\u0131nda, Hz. Peygambere nisbet olunan söz, fiil, takrir ve s\u0131fatlara \"merfû hadis\" denir. Merfû hadisin senedi muttas\u0131l veya munkat\u0131' olabilir. \u0130snattan sahabî dü\u015ferse mürsel olur. Sahabeden ba\u015fka bir ravi dü\u015fer veya müphem bir râvî zikredilirse o hadise munkat\u0131' denir. Pe\u015fipe\u015fine iki ravi atlanm\u0131\u015fsa mu'dal ismini al\u0131r. Her üç halde de isnad munkat\u0131’d\u0131r ama hadis yine merfûdur. Zira bir hadisin merfû olu\u015fu, isnad\u0131n\u0131n kesintisiz olarak Hz. Peygambere ula\u015fmas\u0131 yönünden de\u011fil, metnin ona izafe edilmesi bak\u0131m\u0131ndand\u0131r. (Subhi es-Sâlih, Hadis \u0130limleri ve Hadis Ist\u0131lahlar\u0131, çev. Y. Kandemir, Ankara 1973, s. 182).<\/span><\/p>\r\n

olarak rivayet etti\u011fi:<\/span><\/p>\r\n

”Kim, Kehf (Sûresinin) ba\u015f\u0131ndan 10 âyet ezberlerse, Deccal (in \u015ferri)’nden korunmu\u015f olur”.<\/span><\/p>\r\n

Ba\u015fka bir rivâyette: “Kim, Kehf Sûresinin son on âyetini okursa)”<\/span><\/p>\r\n

Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-’in, sahabenin de tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131nda, muhtelif sûreleri okumas\u0131, âyetlerinin s\u0131ralan\u0131\u015f\u0131n\u0131n tevkîfî oldu\u011funun delilidir .Sahabe-i Kiram, Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-’den çe\u015fitli vesilelerle duyduklar\u0131 okuyu\u015fundan ba\u015fka, (ki, bu tevatür derecesine ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r) herhangi bir s\u0131ralama yapmam\u0131\u015flard\u0131r.<\/span><\/p>\r\n

“\u0130ntisar” adl\u0131 kitab\u0131nda Kad\u0131 Ebu Bekir der ki:<\/span><\/p>\r\n

\"Âyetlerin tertibi’ (ne uyulmas\u0131) vaciptir ve zorunlu bir hükümdür. Çünkü Cebrail -aleyhisselâm-; ‘\u015eu âyeti, \u015furaya koyunuz’ diyordu.\"<\/em><\/span><\/p>\r\n

Yine der ki:<\/span><\/p>\r\n

\"Bizim vard\u0131\u011f\u0131m\u0131z nihai görü\u015f \u015fudur ki, Allah’\u0131n indirmi\u015f oldu\u011fu, Kur’an’\u0131n yaz\u0131m \u015feklini de\u011fi\u015ftirmeyi emretmedi\u011fi ve neshetmedi\u011fi, Kur’an-\u0131 Kerim’in tamam\u0131n\u0131n nüzulünden sonra okuyu\u015f olarak (herhangi bir âyeti) iptal edilmemi\u015f olan Kur’an; i\u015fte Osman (b. Affan’\u0131n bir mushafta toplatt\u0131\u011f\u0131) iki kapak aras\u0131ndaki (bu günkü) Kur’an’d\u0131r. Ondan asla bir \u015fey eksilmemi\u015f veya ona herhangi br ilave yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Dizgisi ve nazm\u0131 Allah Teala’n\u0131n tertibi ve düzeni üzere, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-’in, âyet ve sûreleri s\u0131ralad\u0131\u011f\u0131 gibidir. Herhangi bir âyetin ne bir (sat\u0131r\/sayfa) ileri al\u0131nmas\u0131, ne de geri çekilmesi söz konusudur. Ümmet de, k\u0131raatleri ve tilavetiyle Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-’den ald\u0131\u011f\u0131 gibi, her sûrenin âyetlerini ve yerlerini (aynen o’nun bildirdi\u011fi \u015fekilde) korumu\u015ftur.\"<\/em><\/span><\/p>\r\n

Be\u011favi, “\u015eerh’us-Sünne” adl\u0131 kitab\u0131nda demi\u015ftir ki:<\/span><\/p>\r\n

\"Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- Kur’an’dan kendisine nazil olanlar\u0131, \u015fu anki mushaflar\u0131m\u0131zda bulunan s\u0131ralamada oldu\u011fu üzere ve Cebrail’in kendisine bildirdi\u011fi \u015fekliyle her âyetin yerini; “\u015fu âyeti, \u015fu suredeki, falanca âyetten sonra, \u015furaya yaz\u0131n\u0131z” \u015feklinde ashab\u0131na ö\u011fretiyor ve bildiriyordu. Bu yüzden, Sahabe-i Kiram’\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 \u015fey, Kur’an’\u0131 bir yerde toplamakt\u0131r, yoksa düzenleme i\u015fi de\u011fildir yapm\u0131\u015f oldukar\u0131 \u015fey!. Zira, Kur’an’\u0131 Kerim, Levh-i Mahfuz’da bu (günkü) tertib üzeredir. Allah Teâlâ, önce, toplu olarak oradan gökyüzüne, sonra da ihtiyaç durumuna göre, parça parça (Peygamberine) indirmi\u015ftir. (Dolay\u0131s\u0131yla, â) nüzul s\u0131ras\u0131, Kur’an’daki dizili\u015f ile ayn\u0131 de\u011fildir.<\/em><\/span><\/p>\r\n

Sûrelerin dizili\u015fine gelince; onlar da ayn\u0131 (âyetlerde oldu\u011fu gibi, Cebrail taraf\u0131ndan bir emirle mi), yoksa sahabe’nin ictihad\u0131 ile mi belirlenmi\u015ftir? Bu konuda (âlimler aras\u0131nda) ihtilaf vard\u0131r. Aralar\u0131nda Malik (b. Enes), Kad\u0131 Ebu Bekir (iki görü\u015fünden birine göre)’inde oldu\u011fu \u0130slâm alimlerinin ço\u011funlu\u011funa göre; sûrelerin Kur’an’daki s\u0131ralan\u0131\u015f düzeni, sahabe’nin ictihad\u0131 ile belirlenmi\u015ftir.<\/em><\/span><\/p>\r\n

\u0130bn-i Faris demi\u015ftir ki:<\/span><\/p>\r\n

\"Kur’an’\u0131n toplanmas\u0131nda iki (önemli) husus vard\u0131r:<\/em><\/span><\/p>\r\n

Birincisi sûrelerin dizili\u015fi. Yedi uzun sûrenin ba\u015fa konulmas\u0131, arkas\u0131ndan  mîîn (âyet say\u0131s\u0131 yüz civar\u0131nda olan sûreler)’in gelmesi gibi. \u0130\u015fte sahabe’nin yapm\u0131\u015f oldu\u011fu bu (kadar\u0131n\u0131) ifa etmek olmu\u015ftur.<\/em><\/span><\/p>\r\n

Di\u011feri ise, sûreler içindeki âyetlerin dizili\u015fleridir. Bu ise, Allah Teâlâ’dan ald\u0131\u011f\u0131 emir üzerine, Cebrail’in i\u015faretiyle, Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem-’in üstlendi\u011fi bir görevdir. Buna delil olarak, selef-i salihînin (\u0130lk müslümanlar\u0131n), sûrelerin dizili\u015fi hususundaki ihtilaflar\u0131 gösterilebilir.<\/em><\/span><\/p>\r\n

Çünkü baz\u0131lar\u0131 sûreleri, (Ali b. Ebi Talip Mushaf\u0131nda oldu\u011fu gibi), nüzul s\u0131ras\u0131na göre ki, “\u0130kra” ile ba\u015fl\u0131yordu, arkas\u0131ndan “Müddessir”, “Nûn” ve “Müzzemmil” \u015feklinde devam ediyor idi. \u0130bn-i Mes’ûd’un mushaf\u0131’ (Ayn\u0131 zamanda Ubey -ibn Ka’b’\u0131n- mushaf\u0131)’ n\u0131n...ba\u015flang\u0131c\u0131 ise, çok farkl\u0131 bir s\u0131ralan\u0131\u015fla; “Bakara”, “Nisa”, “Âl-i \u0130mran”  \u015feklinde idi.<\/span><\/p>\r\n

  “el-Burhan” adl\u0131 kitab\u0131nda, Kirmanî \u015föyle der:<\/span><\/p>\r\n

\"Sûrelerin s\u0131ralan\u0131\u015f\u0131 bu \u015fekildedir. Allah indinde, Levh-i Mahfuz’da da bu dizili\u015ftedir. Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- de her sene Cebrail’e (Kur’an’\u0131n nazil olan k\u0131sm\u0131n\u0131) bu tertib üzere okuyordu. Vefat etti\u011fi sene de iki defa okumu\u015ftu ve en son nazil olan âyet, Bakara Sûresinin 281. âyeti idi.<\/em><\/span><\/p>\r\n

((\u0648\u064e\u0627\u062a\u0651\u064e\u0642\u064f\u0648\u0627\u0652 \u064a\u064e\u0648\u0652\u0645\u0627\u064b \u062a\u064f\u0631\u0652\u062c\u064e\u0639\u064f\u0648\u0646\u064e \u0641\u0650\u064a\u0647\u0650 \u0625\u0650\u0644\u064e\u0649 \u0627\u0644\u0644\u0651\u0647\u0650 \u062b\u064f\u0645\u0651\u064e \u062a\u064f\u0648\u064e\u0641\u0651\u064e\u0649 \u0643\u064f\u0644\u0651\u064f \u0646\u064e\u0641\u0652\u0633\u064d \u0645\u0651\u064e\u0627 \u0643\u064e\u0633\u064e\u0628\u064e\u062a\u0652 \u0648\u064e\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0644\u0627\u064e \u064a\u064f\u0638\u0652\u0644\u064e\u0645\u064f\u0648\u0646\u064e )) [\u0633\u0648\u0631\u0629 \u0627\u0644\u0628\u0642\u0631\u0629 \u0627\u0644\u0622\u064a\u0629: 281]<\/span><\/p>\r\n

\"Öyle bir günden sak\u0131n\u0131n ki, o gün hepiniz Allah’a döndürülüp götürüleceksiniz. Sonra herkese kazand\u0131\u011f\u0131 amellerin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 verilecek ve onlara asla haks\u0131zl\u0131k yap\u0131lmayacakt\u0131r.\" (Bakara Sûresi: 281).<\/span><\/p>\r\n

Cebrail -aleyhisselâm-, Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-’e bu âyeti, Deyn (borç) âyeti ile Riba (fâiz) âyeti aras\u0131na koymas\u0131n\u0131 emretmi\u015ftir.<\/span><\/p>\r\n

  Zerke\u015fi’de “el- Burhan” adl\u0131 kitab\u0131nda \u015föyle demi\u015ftir:<\/span><\/p>\r\n

\"Aralar\u0131ndaki ihtilaf, lafzi bir ayr\u0131l\u0131kt\u0131r.Çünkü, ikinci görü\u015fü destekleyenler; onun ( Muhammed -sallallahu aleyhi ve sellem-’in), nüzul sebeplerini ve kelimelerin yerlerini ö\u011fretmek için onlara gösterdi\u011fini söylüyorlar. Bu yüzden Malik (b. Enes) diyor ki; Kur’an’\u0131 Peygamber’den duyduklar\u0131 \u015fekliyle toplad\u0131lar. Ayn\u0131 zamanda da, sûrelerin dizili\u015finin kendi ictihatlar\u0131 oldu\u011funu söyleyerek...Dolay\u0131s\u0131yla anla\u015fmazl\u0131k konusu dizili\u015f, sözlü bir emir mi, yoksa fiili bir isnada m\u0131 dayanmaktad\u0131r? Ki, bu hususta onlara görü\u015f beyan etme imkan\u0131 verilmi\u015f olsun!!??\"<\/em><\/span><\/p>\r\n

  “el- Medhal” adl\u0131 kitab\u0131nda Beyhaki; Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem-’in asr\u0131nda, yukar\u0131da geçen Osman hadisi’nde de zikredildi\u011fi üzere, Enfal ve Tevbe sûresi hariç, Kur’an âyetleri ve sûreleri bu (günkü) s\u0131ralamadaki gibiydi. Demektedir.<\/span><\/p>\r\n

  \u0130bn At\u0131yye’de; \"T\u0131val (uzun sûreler), Havâmîm (Hâ mîîmler), ve Mufassal<\/em><\/span><\/p>\r\n

Alimler aras\u0131nda ihtilaf olmakla birlikte, “Mufassal”, Hucurat suresi ile \u015eems veya Duha suresine kadar olan surelere verilen isimdir. Baz\u0131lar\u0131 da; “Kaf suresi ile, Kur’an\u0131n sonuna kadar olan k\u0131sm\u0131d\u0131r” demi\u015flerdir.<\/em><\/span><\/p>\r\n

gibi bir çok sûrenin dizili\u015fi, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- hayattayken bilinmekteydi. Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndakilerin tertibi ise, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'den sonra ümmetin (önderlerinin) ictihad\u0131 ile gerçekle\u015fmi\u015f olabilir,\"<\/em> der.<\/span><\/p>\r\n

  Ebu Ca’fer de diyor ki:<\/span><\/p>\r\n

\"Metinler, \u0130bn-i At\u0131yye’nin, ifade etti\u011finden daha fazlas\u0131na tan\u0131kl\u0131k etmektedir. Geriye tart\u0131\u015fmal\u0131 olan, “\u0130kra” ve “Zehraveyn” (Bakara” ve Âl-i \u0130mran) gibi çok az bir bölümü kalmaktad\u0131r.\"<\/em> (Müslim; hadis no: 804)<\/span><\/p>\r\n

  Buhari (4739) numara ile, Abdullah \u0130bn Mes’ûd’un \u015föyle dedi\u011fini rivayet etmi\u015ftir:<\/span><\/p>\r\n

\"Benî \u0130srail (\u0130sra) Sûresi, Kehf, Meryem, Tâhâ ve Enbiya (sûreleri) ilk dönemlerden (ilk nazil olanlardan)d\u0131r. Bunlar, benim ilk okudu\u011fum sûrelerdir.\"<\/em><\/span><\/p>\r\n

  Ebu Ca’fer en-Nahhas demi\u015ftir ki:<\/span><\/p>\r\n

\"Do\u011fru olan; sûrelerin (mevcut) dizili\u015f s\u0131ras\u0131n\u0131n, Vasile’nin: “Tevrat’\u0131n yerini, 7  t\u0131val (uzun) sureler alm\u0131\u015f\u0131r”  hadisi gere\u011fince, Peygamber (s.a.v) taraf\u0131ndan oldu\u011fudur. Bu hadis; Kur’an’\u0131n yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-’den al\u0131nma oldu\u011funa delildir.<\/em><\/span><\/p>\r\n

  \u0130bn-i Hacer \u015föyle diyor:<\/span><\/p>\r\n

\"Baz\u0131 sûrelerin veya birço\u011funun, arka arkaya s\u0131ralan\u0131\u015f\u0131n\u0131n, tevkîfî olmas\u0131 mümkündür. Buna delil ise, Ahmed (b. Hanbel) ve Ebu Davûd’un, Evs b. Huzeyfe’den rivayet ettikleri \u015fu sözdür. O \u015föyle demi\u015ftir:<\/em><\/span><\/p>\r\n

'Sabah oldu\u011funda, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-’in ashab\u0131na, “Kur’an’\u0131 hiziplere<\/em><\/span><\/p>\r\n

 Kur’an’\u0131n hiziplere  bölünmesi i\u015fi, sahabe zaman\u0131nda sureler dikkate al\u0131narak yap\u0131lmaktayd\u0131. Sahabe-i Kiram, Kur’an’\u0131 genellikle 7 hizbe ay\u0131r\u0131yor ve her gece bir hizip okumak suretiyle 7 gecede tamam\u0131n\u0131 bitiriyorlard\u0131. Ancak, Abbasi devrinde Haccac ibn Yususf’un emriyle her cüz 2 hizbe, her hizibde 4 rubu’a ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130slam dünyas\u0131nda yayg\u0131nla\u015fan \u015fekilde bu olmu\u015ftur. Bu taksim’de harf say\u0131lar\u0131 dikkate yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bkz. \u0130slmaweb.net<\/span><\/p>\r\n

nas\u0131l ay\u0131r\u0131yorsunuz”? diye sorduk. Onlar da dediler ki: “Bazen alt\u0131 sûre, bazen be\u015f sûre, bazen yedi veya dokuz sûre, bazen de on bir veya on üç sûre \u015feklinde hiziplere ay\u0131r\u0131yorduk. Mufassallar\u0131n hizbi, “Kaf” sûresinden, Kur’an’\u0131n sonuna kadar olan k\u0131s\u0131md\u0131r”. Bu ise, sûrelerin dizili\u015finin -\u015fu an elimizde bulunan mushaflarda oldu\u011fu gibi- Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in devrinde de bu \u015fekilde oldu\u011funun delilidir. O devir de, di\u011ferlerinden farkl\u0131 olarak, özellikle de mufassal (sûrelerin) dizili\u015finin bu (günkü) \u015fekilde olmas\u0131 kuvvetle muhtemeldir....\"<\/em> (Bkz. Suyutî'nin; “el-\u0130tkân fî Ulum’il-Kur'an”; c:1, s: 62-65).<\/span><\/p>\r\n

Allah en do\u011frusunu  bilendir.<\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n

Muhammed Salih el-Muneccid<\/span><\/div>\r\n

 <\/p>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>","status":1,"created_at":"2015-05-22T06:00:00.000000Z","updated_at":"2015-05-22T06:00:00.000000Z","language_id":26,"fatawacate_id":23,"parent_id":5412,"author_id":"","books":[],"articles":[],"videos":[],"audios":[],"author_name":"","category_name":"The Quraan and its Sciences - General","category_slug":"","get_date":"2015-05-22"},"translations":[],"fatawa_books":[],"fatawa_articles":[],"fatawa_videos":[],"fatawa_audios":[],"url":"http:\/\/www.islamland.com\/index.php\/tur\/api\/fatawas\/5417"}