{"fatawa":{"id":1116,"title":"KAB\u0130R AZABI VE N\u0130MET\u0130, HEM RUH, HEM BEDENE OLACA\u011eI HAKTIR?","slug":"kabir-azabi-ve-nimeti-hem-ruh-hem-bedene-olacagi-haktir","order":"","question":"Benim ilgin\u00e7 bir sorum var. \u0130nsan\u0131n \u00f6ld\u00fckten sonra bedeninin hi\u00e7bir fonksiyonunu yerine getiremeyece\u011fi gibi, \u00f6ld\u00fckten sonra i\u015fitmeyece\u011fini de zannediyorum.Fakat hadiste haber verildi\u011fi \u00fczere kabir azab\u0131 vard\u0131r. Bu, insan bedeninin hala canl\u0131 oldu\u011fu anlam\u0131na m\u0131 geliyor? Yine, Kur'an-\u0131 Kerim'de bildirildi\u011fine g\u00f6re \u015fehitler \u00f6lmezler. Ayn\u0131 \u015fekilde \u0130mam M\u00fcslim'in riv\u00e2yet etti\u011fi hadiste Ras\u00fblullah -sallallahu aleyhi ve sellem-, Ebu Cehil,\u00dcmeyye ve m\u00fc\u015friklerin ileri gelenlerinin cesetlerine hitap etmi\u015ftir.\u00d6mer b. Hattab -Allah ondan r\u00e2z\u0131 olsun-: \u00d6l\u00fcler senin sesini nas\u0131l i\u015fitebilir? diye sorunca, Ras\u00fblullah -sallallahu aleyhi ve sellem- onlar\u0131n kendisini i\u015fttiklerini, ancak cevap veremediklerini haber vermi\u015ftir. Sizden soruma detayl\u0131 cevap vermenizi ric\u00e2 ediyorum.","answer":"
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
\r\n
New Page 1 <\/span>\r\n

Hamd, yaln\u0131zca Allah'ad\u0131r.<\/span><\/p>\r\n

1. Ölünün, ya\u015fayanlar\u0131n söyledikleri hiçbir \u015feyi i\u015fitemedikleri konusunda <\/em>soruda gelen \u015fey, hak ve do\u011frudur.<\/span><\/p>\r\n

Nitekim Allah Teâlâ bu konuda \u015föyle buyurmu\u015ftur:<\/span><\/p>\r\n

 ( \u0648\u064e\u0645\u064e\u0627 \u064a\u064e\u0633\u0652\u062a\u064e\u0648\u0650\u064a \u0627\u0644\u0652\u0623\u064e\u062d\u0652\u064a\u064e\u0627\u0621\u064f \u0648\u064e\u0644\u0627 \u0627\u0644\u0652\u0623\u064e\u0645\u0652\u0648\u064e\u0627\u062a\u064f \u0625\u0650\u0646\u0651\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064e \u064a\u064f\u0633\u0652\u0645\u0650\u0639\u064f \u0645\u064e\u0646\u0652 \u064a\u064e\u0634\u064e\u0627\u0621\u064f \u0648\u064e\u0645\u064e\u0627 \u0623\u064e\u0646\u0652\u062a\u064e \u0628\u0650\u0645\u064f\u0633\u0652\u0645\u0650\u0639\u064d \u0645\u064e\u0646\u0652 \u0641\u0650\u064a \u0627\u0644\u0652\u0642\u064f\u0628\u064f\u0648\u0631\u0650) [ \u0633\u0648\u0631\u0629 \u0641\u0627\u0637\u0631 \u0627\u0644\u0622\u064a\u0629: \u0662\u0662 ]<\/span><\/p>\r\n

\"Ölülerle diriler (kalplerin îmânla ya\u015famas\u0131 ile kalplerin küfürle ölmesi) de bir de\u011fildir. \u015eüphesiz ki Allah, diledi\u011fine i\u015fittirir. (Fakat ey Muhammed!) Sen kabirlerde olanlara (ölülere) i\u015fittiremezsin!\"[1]<\/a><\/em><\/span><\/p>\r\n

Ba\u015fka bir âyette \u015föyle buyurmu\u015ftur:<\/span><\/p>\r\n

 ( \u0641\u064e\u0625\u0650\u0646\u0651\u064e\u0643\u064e \u0644\u0627 \u062a\u064f\u0633\u0652\u0645\u0650\u0639\u064f \u0627\u0644\u0652\u0645\u064e\u0648\u0652\u062a\u064e\u0649 \u0648\u064e\u0644\u0627 \u062a\u064f\u0633\u0652\u0645\u0650\u0639\u064f \u0627\u0644\u0635\u0651\u064f\u0645\u0651\u064e \u0627\u0644\u062f\u0651\u064f\u0639\u064e\u0627\u0621\u064e \u0625\u0650\u0630\u064e\u0627 \u0648\u064e\u0644\u0651\u064e\u0648\u0652\u0627 \u0645\u064f\u062f\u0652\u0628\u0650\u0631\u0650\u064a\u0646\u064e) [ \u0633\u0648\u0631\u0629 \u0627\u0644\u0631\u0648\u0645 \u0627\u0644\u0622\u064a\u0629: \u0665\u0662 ]<\/span><\/p>\r\n

\"(Ey Muhammed!) \u015eüphesiz ki sen, ölülere i\u015fittiremezsin.Yüz çevirip dönüp gittikleri zaman sen (hakk\u0131 i\u015fitmekten kulaklar\u0131 t\u0131kal\u0131 olan) sa\u011f\u0131rlar\u0131 i\u015fittiremezsin! (Onlar senin yan\u0131nda olsalar bile sa\u011f\u0131rlar ve ölüler gibi olduklar\u0131na göre, senden yüz çevirip döndükleri ve senin yan\u0131nda olmad\u0131klar\u0131 halde sen onlara nas\u0131l i\u015fittireceksin.)\"[2]<\/a><\/em><\/span><\/p>\r\n

2. Ehl-i sünnet ve'l-cemaat akîdesinden birisi de, kabir sorgusu (fitnesi), kabir azab\u0131 ve berzah hayat\u0131n\u0131n olmas\u0131d\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde kabirde, ölünün durumuna göre ölü için nimet ve rahatl\u0131\u011f\u0131n olmas\u0131 da Ehl-i sünnet ve'l-cemaat akîdesindendir.<\/span><\/p>\r\n

Kabir azab\u0131na delâlet eden delillerden birisi Allah Teâlâ'n\u0131n \u015fu sözüdür:<\/span><\/p>\r\n

 ( \u0627\u0644\u0646\u0651\u064e\u0627\u0631\u064f \u064a\u064f\u0639\u0652\u0631\u064e\u0636\u064f\u0648\u0646\u064e \u0639\u064e\u0644\u064e\u064a\u0652\u0647\u064e\u0627 \u063a\u064f\u062f\u064f\u0648\u0651\u0627\u064b \u0648\u064e\u0639\u064e\u0634\u0650\u064a\u0651\u0627\u064b \u0648\u064e\u064a\u064e\u0648\u0652\u0645\u064e \u062a\u064e\u0642\u064f\u0648\u0645\u064f \u0627\u0644\u0633\u0651\u064e\u0627\u0639\u064e\u0629\u064f \u0623\u064e\u062f\u0652\u062e\u0650\u0644\u064f\u0648\u0627 \u0622\u0644\u064e \u0641\u0650\u0631\u0652\u0639\u064e\u0648\u0652\u0646\u064e \u0623\u064e\u0634\u064e\u062f\u0651\u064e \u0627\u0644\u0652\u0639\u064e\u0630\u064e\u0627\u0628\u0650) [ \u0633\u0648\u0631\u0629 \u063a\u0627\u0641\u0631 \u0627\u0644\u0622\u064a\u0629 :46 ]<\/span><\/p>\r\n

“Onlar (Firavun âilesi, kabirlerinde azap olunurlar ve hesap gününe kadar) sabah- ak\u015fam ate\u015fe sunulurlar: K\u0131yâmetin kopaca\u011f\u0131 gün de (yapt\u0131klar\u0131 kötü amellerine kar\u015f\u0131l\u0131k olarak) Firavun âilesini en \u015fiddetli azaba sokun!\"<\/em>[3]<\/em><\/a><\/span><\/p>\r\n

Allah Teâlâ, bu âyette, ölmü\u015f olmalar\u0131na ra\u011fmen Firavun âilesinin sabah-ak\u015fam azaba sunulduklar\u0131n\u0131 aç\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r.\u0130slâm âlimleri, kabir azab\u0131n\u0131n, bu âyet ile sâbit oldu\u011funu belirtmi\u015flerdir.<\/span><\/p>\r\n

Müfessir \u0130bn-i Kesir -Allah ona rahmet etsin- bu konuda \u015föyle demi\u015ftir:<\/span><\/p>\r\n

\"Bu âyet, kabirlerdeki berzah azab\u0131n\u0131n oldu\u011fu konusunda, ehl-i sünnetin gösterdi\u011fi büyük bir delildir.O âyetin delil olan yönü ise \u015fudur:<\/em><\/span><\/p>\r\n

 (\u0627\u0644\u0646\u0651\u064e\u0627\u0631\u064f \u064a\u064f\u0639\u0652\u0631\u064e\u0636\u064f\u0648\u0646\u064e \u0639\u064e\u0644\u064e\u064a\u0652\u0647\u064e\u0627 \u063a\u064f\u062f\u064f\u0648\u0651\u0627\u064b \u0648\u064e\u0639\u064e\u0634\u0650\u064a\u0651\u0627\u064b ) [ \u0633\u0648\u0631\u0629 \u063a\u0627\u0641\u0631 \u0645\u0646 \u0627\u0644\u0622\u064a\u0629 :46 ]<\/span><\/p>\r\n

“Onlar (Firavun âilesi, kabirlerinde azap olunurlar ve hesap gününe kadar) sabah- ak\u015fam ate\u015fe sunulurlar.\"<\/em>[4]<\/em><\/a><\/span><\/p>\r\n

Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'in han\u0131m\u0131 Âi\u015fe'nin -Allah ondan râz\u0131 olsun- rivâyet etti\u011fi hadiste Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- \u015föyle buyurmu\u015ftur:<\/span><\/p>\r\n

(( \u0627\u064e\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064f\u0645\u0651\u064e \u0625\u0650\u0646\u0651\u064e\u064a \u0623\u064e\u0639\u064f\u0648\u0630\u064f \u0628\u0650\u0643\u064e \u0645\u0650\u0646\u0652 \u0639\u064e\u0630\u064e\u0627\u0628\u0650 \u0627\u0644\u0652\u0642\u064e\u0628\u0652\u0631\u0650\u060c \u0648\u064e\u0623\u064e\u0639\u064f\u0648\u0630\u064f \u0628\u0650\u0643\u064e \u0645\u0650\u0646\u0652 \u0641\u0650\u062a\u0652\u0646\u064e\u0629\u0650 \u0627\u0644\u0652\u0645\u064e\u0633\u0650\u064a\u062d\u0650 \u0627\u0644\u062f\u0651\u064e\u062c\u0651\u064e\u0627\u0644\u0650\u060c \u0648\u064e\u0623\u064e\u0639\u064f\u0648\u0630\u064f \u0628\u0650\u0643\u064e \u0645\u0650\u0646\u0652 \u0641\u0650\u062a\u0652\u0646\u064e\u0629\u0650 \u0627\u0644\u0652\u0645\u064e\u062d\u0652\u064a\u064e\u0627 \u0648\u064e\u0627\u0644\u0652\u0645\u064e\u0645\u064e\u0627\u062a\u0650. \u0627\u064e\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064f\u0645\u0651\u064e \u0625\u0650\u0646\u0651\u0650\u064a \u0623\u064e\u0639\u064f\u0648\u0630\u064f \u0628\u0650\u0643\u064e \u0645\u0650\u0646\u064e \u0627\u0644\u0652\u0645\u064e\u0623\u0652\u062b\u064e\u0645\u0650 \u0648\u064e\u0627\u0644\u0652\u0645\u064e\u063a\u0652\u0631\u064e\u0645\u0650 )) [ \u0645\u062a\u0641\u0642 \u0639\u0644\u064a\u0647 ]<\/span><\/p>\r\n

“Allah\u0131m! Kabir azab\u0131ndan sana s\u0131\u011f\u0131n\u0131r\u0131m. Mesih Deccal fitnesinden sana s\u0131\u011f\u0131n\u0131r\u0131m. Hayat ve ölüm fitnesinden sana s\u0131\u011f\u0131n\u0131r\u0131m. Allah\u0131m! Günah ve borçtan sana s\u0131\u011f\u0131n\u0131r\u0131m.”[5]<\/a><\/em><\/span><\/p>\r\n

Hadisin delil olan yönü; Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'in kabir azab\u0131ndan Allah'a s\u0131\u011f\u0131nmas\u0131yd\u0131. Bu da kabir azab\u0131n\u0131n sâbit oldu\u011funun delillerinden birisidir. Kabir azab\u0131n\u0131n sâbit oldu\u011fu konusunda Mu'tezile ve di\u011fer sap\u0131k tâifeler, ehl-i sünnete ayk\u0131r\u0131 hareket etmi\u015flerdir. Onlar\u0131n ayk\u0131r\u0131 hareket etmelerine de zaten itibar edilmez.<\/span><\/p>\r\n

3. Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'in Bedir günü öldürülen mü\u015friklerin ileri gelenlerinin cesetlerine hitap etti\u011fi hadisine gelince, bu hadis özel duruma yorumlan\u0131r. O da Allah Teâlâ, onlar\u0131 rüsvay etmek, onlara zilleti göstermek ve onlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131lamak için mü\u015friklerin ileri gelenlerini, elçisi Muhammed -sallallahu aleyhi ve sellem- için diriltmi\u015ftir.<\/span><\/p>\r\n

a). Abdullah b. Ömer'den -Allah ondan ve babas\u0131ndan râz\u0131 olsun- rivâyet olundu\u011funa göre, o \u015föyle demi\u015ftir:<\/span><\/p>\r\n

((\u0648\u064e\u0642\u064e\u0641\u064e \u0627\u0644\u0646\u0651\u064e\u0628\u0650\u064a\u0651\u064f \u0635\u0644\u0649 \u0627\u0644\u0644\u0647 \u0639\u0644\u064a\u0647 \u0648\u0633\u0644\u0645 \u0639\u064e\u0644\u064e\u0649 \u0642\u064e\u0644\u0650\u064a\u0628\u0650 \u0628\u064e\u062f\u0652\u0631\u064d \u0641\u064e\u0642\u064e\u0627\u0644\u064e: \u0647\u064e\u0644\u0652 \u0648\u064e\u062c\u064e\u062f\u0652\u062a\u064f\u0645\u0652 \u0645\u064e\u0627 \u0648\u064e\u0639\u064e\u062f\u064e \u0631\u064e\u0628\u0651\u064f\u0643\u064f\u0645\u0652 \u062d\u064e\u0642\u0651\u064b\u0627\u061f \u062b\u064f\u0645\u0651\u064e \u0642\u064e\u0627\u0644\u064e: \u0625\u0650\u0646\u0651\u064e\u0647\u064f\u0645\u064f \u0627\u0644\u0652\u0622\u0646\u064e \u064a\u064e\u0633\u0652\u0645\u064e\u0639\u064f\u0648\u0646\u064e \u0645\u064e\u0627 \u0623\u064e\u0642\u064f\u0648\u0644\u064f )) [ \u0631\u0648\u0627\u0647 \u0627\u0644\u0628\u062e\u0627\u0631\u064a \u0648\u0645\u0633\u0644\u0645 ]<\/span><\/p>\r\n

\"Peygamber Bedir'deki eski (kör) kuyunun ba\u015f\u0131nda durdu ve \u015föyle buyurdu: Rabbinizin size vâdetti\u011fini gerçek buldunuz mu? Sonra \u015föyle buyurdu: \u015eüphesiz ki onlar, \u015fu an benim ne söyledi\u011fimi i\u015fitmektedirler.\"<\/em>[6]<\/em><\/a><\/span><\/p>\r\n

b).Ebu Talha'dan -Allah ondan râz\u0131 olsun- rivâyet olundu\u011funa göre o \u015föyle demi\u015ftir:<\/span><\/p>\r\n

((\u0641\u064e\u0642\u064e\u0627\u0644\u064e \u0639\u064f\u0645\u064e\u0631\u064f: \u064a\u064e\u0627 \u0631\u064e\u0633\u064f\u0648\u0644\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u0650! \u0645\u064e\u0627 \u062a\u064f\u0643\u064e\u0644\u0651\u0650\u0645\u064f \u0645\u0650\u0646\u0652 \u0623\u064e\u062c\u0652\u0633\u064e\u0627\u062f\u064d \u0644\u0627\u064e \u0623\u064e\u0631\u0652\u0648\u064e\u0627\u062d\u064e \u0644\u064e\u0647\u064e\u0627\u061f \u0641\u064e\u0642\u064e\u0627\u0644\u064e \u0631\u064e\u0633\u064f\u0648\u0644\u064f \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u0650 \u0635\u0644\u0649 \u0627\u0644\u0644\u0647 \u0639\u0644\u064a\u0647 \u0648\u0633\u0644\u0645: \u0648\u064e\u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u0650\u064a \u0646\u064e\u0641\u0652\u0633\u064f \u0645\u064f\u062d\u064e\u0645\u0651\u064e\u062f\u064d \u0628\u0650\u064a\u064e\u062f\u0650\u0647\u0650 \u0645\u064e\u0627 \u0623\u064e\u0646\u0652\u062a\u064f\u0645\u0652 \u0628\u0650\u0623\u064e\u0633\u0652\u0645\u064e\u0639\u064e \u0644\u0650\u0645\u064e\u0627 \u0623\u064e\u0642\u064f\u0648\u0644\u064f \u0645\u0650\u0646\u0652\u0647\u064f\u0645\u0652. \u0642\u064e\u0627\u0644\u064e \u0642\u064e\u062a\u064e\u0627\u062f\u064e\u0629\u064f: \u0623\u064e\u062d\u0652\u064a\u064e\u0627\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064f \u062d\u064e\u062a\u0651\u064e\u0649 \u0623\u064e\u0633\u0652\u0645\u064e\u0639\u064e\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0642\u064e\u0648\u0652\u0644\u064e\u0647\u064f \u062a\u064e\u0648\u0652\u0628\u0650\u064a\u062e\u064b\u0627 \u0648\u064e\u062a\u064e\u0635\u0652\u063a\u0650\u064a\u0631\u064b\u0627 \u0648\u064e\u0646\u064e\u0642\u0650\u064a\u0645\u064e\u0629\u064b \u0648\u064e\u062d\u064e\u0633\u0652\u0631\u064e\u0629\u064b \u0648\u064e\u0646\u064e\u062f\u064e\u0645\u064b\u0627 )) [ \u0631\u0648\u0627\u0647 \u0627\u0644\u0628\u062e\u0627\u0631\u064a ]<\/span><\/p>\r\n

\"Ömer -Allah ondan râz\u0131 olsun-: Ey Allah'\u0131n elçisi! Ruhlar\u0131 olmayan (cans\u0131z) cesetlerle mi konu\u015fuyorsun? diye sordu. Bunun üzerine Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- \u015föyle buyurdu: Muhammed'in nefsi elinde olan Allah'a yemîn olsun ki, siz benim onlara söylediklerimi i\u015fitmezsiniz!\" Katâde dedi ki: Allah Teâlâ, onlar\u0131 azarlamak, zelîl k\u0131lmak, onlardan h\u0131nc\u0131n\u0131 almak, onlar\u0131 kederlendirmek ve pi\u015fman etmek için Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in söylediklerini i\u015fittirmek için onlar\u0131 diriltmi\u015ftir.\"<\/em> [7]<\/em><\/a><\/span><\/p>\r\n

Bu hadisteki delil, Bedir'deki eski kuyuya cesetleri at\u0131lan kimseleri zelîl k\u0131lmak ve a\u015fa\u011f\u0131lamak için Allah Teâlâ, peygamberi Muhammed -sallallahu aleyhi ve sellem-'in söylediklerini onlara i\u015fittirmi\u015ftir. Bu hadisi delil gösterip ölünün söylenen her \u015feyi i\u015fitti\u011fini söylemek, do\u011fru de\u011fildir. Çünkü bu olay, Bedir'deki eski kuyuya cesetleri at\u0131lan Mekkeli mü\u015friklerin ileri gelenlerine has bir durumdur. Ancak baz\u0131 âlimler, ölünün kendisine verilen selâm\u0131 i\u015fitti\u011fini, bu durumun da yukar\u0131daki olaydan ayr\u0131 oldu\u011funu söylemi\u015flerdir. Fakat bu görü\u015fün, sahih aç\u0131k delile ihtiyac\u0131 vard\u0131r.<\/span><\/p>\r\n

4. Kabir azab\u0131, âlimlerin sahih olan görü\u015flerine göre hem bedene, hem de ruhad\u0131r.<\/span><\/p>\r\n

Nitekim \u015eeyhulislâm \u0130bn-i teymiyye -Allah ona rahmet etsin- bu konuda \u015föyle demi\u015ftir:<\/span><\/p>\r\n

\"\u0130slâm ümmetinin ilk müslümanlar\u0131 ile imamlar\u0131n\u0131n bu konuda izledi\u011fi yol, kabir azab\u0131 veya kabir nimeti, ölünün ruhu ve bedenine birlikte olur.Ruh, bedenden ayr\u0131ld\u0131ktan sonra ya nimetler içerisinde ya\u015far, ya da azap görür.Yine ruh, bazen bedenle birlikte olur ve onunla ya nimetler içerisinde ya\u015far, ya da azap görür. Bu sebeple Allah Teâlâ'n\u0131n haber verdi\u011fi \u015feylere îmân edip onlar\u0131 tasdik etmemiz gerekir.\"<\/em> [8]<\/em><\/a><\/span><\/p>\r\n

\u0130bn-i Kayyim -Allah ondan râz\u0131 olsun- de bu konuda \u015föyle demi\u015ftir:<\/span><\/p>\r\n

\"Bu konu \u015eeyhulislâm \u0130bn-i Teymiyye'ye soruldu. Biz, onun bu konudaki cevab\u0131n\u0131n \u015föyle oldu\u011funu hat\u0131rl\u0131yoruz:<\/em><\/span><\/p>\r\n

'Aksine kabir azab\u0131 ve kabir nimeti, ehl-i sünnet ve'l-cemaatin itifak\u0131yla nefis ve bedenin her ikisine birlikte olur.Nefis, bazen tek ba\u015f\u0131na nimetler içerisinde ya\u015far veya azap görür.Bazen de bedenle birlikte ya nimetler içerisinde ya\u015far, ya da azap görür. Beden ile ruh birlikte oldu\u011funda kabir azab\u0131 veya kabir nimeti birlikte olur. Ayn\u0131 \u015fekilde ruh bedenden ayr\u0131 oldu\u011funda da böyledir.<\/em><\/span><\/p>\r\n

\u0130lk müslümanlarla imamlar\u0131n bu konudaki izledikleri yol:<\/em><\/span><\/p>\r\n

\u0130nsan öldü\u011fü zaman, ya nimetler içerisinde ya\u015far, ya da azap görür.Bu durum ise, hem ruhun, hem de bedenin üzerinde olur. Ruh, bedenden ayr\u0131ld\u0131ktan sonra ya nimetler içeresinde ya\u015far, ya da azap görür. Ruh, bazen beden ile birlikte olur ve böylelikle ya nimetler içerisinde ya\u015far, ya da azap görür. Sonra büyük k\u0131yâmet günü olunca, ruhlar bedenlere iâde edilir ve Âlemlerin Rabbinin huzurunda hesaba durmak için kabirlerinden kalkarlar.Ruhlar\u0131n bedenlere iâde olunmas\u0131 konusunda müslümanlar ile yahudiler aras\u0131nda görü\u015f birli\u011fi vard\u0131r.\"<\/em> [9]<\/em><\/a><\/span><\/p>\r\n

Âlimler, buna \u015föyle örnek vermektedirler:<\/span><\/p>\r\n

\u0130nsan uykusunda, dünyada kendi yerinde olmas\u0131na ra\u011fmen, kendisinin gitti\u011fini veya yolculuk etti\u011fini rüyâs\u0131nda görür ve uykuda oldu\u011fu halde kendisini mutlu ve bahtiyar hisseder veyahut da kendisini üzüntü ve keder içerisinde hisseder. Bu böyle ise, berzah hayat\u0131n\u0131n dünyadakinden daha farkl\u0131 olmas\u0131, daha önce gelir. Berzah hayat\u0131, dünya hayat\u0131ndan veya âhiretteki hayattan tamamen farkl\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\r\n

\u0130mam Nevevî -Allah ondan râz\u0131 olsun- bu konuda \u015föyle demi\u015ftir:<\/span><\/p>\r\n

\"Biz, ölüyü kabrinde o halinde görürüz. O halde ölü nas\u0131l sorguya çekilir? (\u0130ki melek taraf\u0131ndan sorguya çekilmek için) nas\u0131l oturtulur? (Cehennemlik ise ba\u015f\u0131na) nas\u0131l demir balyozla vurulur da bunun izi onun üzerinde görünmez?<\/em><\/span><\/p>\r\n

Buna \u015föyle cevap verilir:<\/em><\/span><\/p>\r\n

Bu durum, imkâns\u0131z de\u011fildir. Aksine bunun benzeri vard\u0131r ki o da uyku hâlidir. \u0130nsan uyurken bir \u015feyden tat al\u0131r veya ondan ac\u0131 duyar ama biz ondan hiçbir \u015fey hissetmeyiz. Ayn\u0131 \u015fekilde uyan\u0131k olan bir kimse, bir \u015feyi i\u015fitti\u011fi veya onu dü\u015fündü\u011fü zaman ondan tat alabilir veya ac\u0131 duyabilir. Kendisinin yan\u0131nda oturan arkada\u015f\u0131 bütün bunlardan hiçbir \u015feyi görmeyebilir.Bunun gibi Cebrail -aleyhisselâm-, Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'e gelirdi, ona vahiyle bir \u015feyi haber verirdi ve orada bulunanlar ise, bunu idrak edemezlerdi. Bütün bunlar, apaç\u0131k belli olan \u015feylerdir.\"<\/em> [10]<\/em><\/a><\/span><\/p>\r\n

\u015eeyhulsilâm \u0130bn-i Teymiyye -Allah ona rahmet etsin- bu konuda \u015föyle demi\u015ftir:<\/span><\/p>\r\n

\"Uyuyan bir kimse, uykusunda gördü\u011fü rüyâdan tat alabilir veya ac\u0131 duyabilir.Bu da hem ruh, hem de beden için olur. Öyle ki bu kimse rüyâs\u0131nda birisi kendisine vurdu\u011funda uykusundan uyand\u0131\u011f\u0131 zaman bunun ac\u0131s\u0131n\u0131 bedeninde hisseder.Yine uykusunda kendisine güzel bir \u015fey ikram edilip onu yedi\u011fi zaman uykusundan uyand\u0131ktan sonra onun tad\u0131n\u0131 a\u011fz\u0131nda hisseder. Bu olan bir \u015feydir. Uyuyan bir kimsenin ruhu ve bedeni uyku s\u0131ras\u0131nda hissetti\u011fi nimetler içerisinde oluyor veya azap görebiliyor ve yan\u0131nda olan kimse ise onu hissetmiyorsa, hatta uyuyan kimse uykusunda ac\u0131dan veya korkudan hayk\u0131rabiliyorsa ve uyan\u0131k olan kimse dec onun bu hayk\u0131r\u0131\u015f\u0131n\u0131 i\u015fitebiliyorsa veya gözleri kapal\u0131 oldu\u011fu halde Kur'an veya duâ okuyabiliyorsa veyahut uykuda bir \u015feye cevap verebiliyor ve uyan\u0131k olan kimse kendisini i\u015fitiyorsa ve \u015fayet uykuda kendisine seslenildi\u011fi zaman i\u015fitmiyorsa, kabirde olan ölünün hâli nas\u0131l inkâr edilebilir? Oysa Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-, ölü kabre konulduktan sonra oradan ayr\u0131lan insanlar\u0131n ayak seslerini i\u015fitti\u011fini haber vermi\u015ftir.<\/em><\/span><\/p>\r\n

Nitekim Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- \u015föyle buyurmu\u015ftur:                <\/em><\/span><\/p>\r\n

(( \u0625\u0650\u0646\u0651\u064e \u0627\u0644\u0652\u0639\u064e\u0628\u0652\u062f\u064e \u0625\u0650\u0630\u064e\u0627 \u0648\u064f\u0636\u0650\u0639\u064e \u0641\u0650\u064a \u0642\u064e\u0628\u0652\u0631\u0650\u0647\u0650 \u0648\u064e\u062a\u064e\u0648\u064e\u0644\u0651\u064e\u0649 \u0639\u064e\u0646\u0652\u0647\u064f \u0623\u064e\u0635\u0652\u062d\u064e\u0627\u0628\u064f\u0647\u064f \u0625\u0650\u0646\u0651\u064e\u0647\u064f \u0644\u064e\u064a\u064e\u0633\u0652\u0645\u064e\u0639\u064f \u0642\u064e\u0631\u0652\u0639\u064e \u0646\u0650\u0639\u064e\u0627\u0644\u0650\u0647\u0650\u0645\u0652 ... ))<\/span><\/p>\r\n

 [ \u0631\u0648\u0627\u0647 \u0627\u0644\u0628\u062e\u0627\u0631\u064a \u0648\u0645\u0633\u0644\u0645 ]    <\/em><\/span><\/p>\r\n

\"\u015eüphesiz ki ölü kabre konulunca ve (onu defneden) arkada\u015flar\u0131 (yak\u0131nlar\u0131) oradan uzakla\u015f\u0131nca, ölü onlar\u0131n ayak seslerini i\u015fitir...\"<\/em> [11]<\/em><\/a><\/span><\/p>\r\n

Yine \u015föyle buyurmu\u015ftur:<\/span><\/p>\r\n

(( \u0648\u064e\u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u0650\u064a \u0646\u064e\u0641\u0652\u0633\u064f \u0645\u064f\u062d\u064e\u0645\u0651\u064e\u062f\u064d \u0628\u0650\u064a\u064e\u062f\u0650\u0647\u0650 \u0645\u064e\u0627 \u0623\u064e\u0646\u0652\u062a\u064f\u0645\u0652 \u0628\u0650\u0623\u064e\u0633\u0652\u0645\u064e\u0639\u064e \u0644\u0650\u0645\u064e\u0627 \u0623\u064e\u0642\u064f\u0648\u0644\u064f \u0645\u0650\u0646\u0652\u0647\u064f\u0645\u0652 )) [ \u0631\u0648\u0627\u0647 \u0627\u0644\u0628\u062e\u0627\u0631\u064a ]<\/span><\/p>\r\n

\"Muhammed'in nefsi elinde olan Allah'a yemîn olsun ki, sizler benim onlara söylediklerimi i\u015fitmezsiniz!\"<\/em> [12]<\/em><\/a><\/span><\/p>\r\n

 <\/em><\/span><\/p>\r\n

Kalp, kabre benzer. Bunun içindir ki Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- Hendek sava\u015f\u0131nda ikindi namaz\u0131n\u0131n vaktinin ç\u0131kmas\u0131na sebep olan mü\u015frikler hakk\u0131nda \u015föyle buyurmu\u015ftur:<\/em><\/span><\/p>\r\n

((\u0634\u064e\u063a\u064e\u0644\u064f\u0648\u0646\u064e\u0627 \u0639\u064e\u0646\u0652 \u0627\u0644\u0635\u0651\u064e\u0644\u0627\u064e\u0629\u0650 \u0627\u0644\u0652\u0648\u064f\u0633\u0652\u0637\u064e\u0649 \u0635\u064e\u0644\u0627\u064e\u0629\u0650 \u0627\u0644\u0652\u0639\u064e\u0635\u0652\u0631\u0650\u060c \u0645\u064e\u0644\u064e\u0623\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064f \u0623\u064e\u062c\u0652\u0648\u064e\u0627\u0641\u064e\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0648\u064e\u0642\u064f\u0628\u064f\u0648\u0631\u064e\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0646\u064e\u0627\u0631\u064b\u0627 ))<\/span><\/p>\r\n

[ \u0631\u0648\u0627\u0647 \u0627\u0644\u0628\u062e\u0627\u0631\u064a \u0645\u0633\u0644\u0645 ] <\/span><\/p>\r\n

 \"Bizi orta namaz olan ikindi namaz\u0131n\u0131 k\u0131lmaktan al\u0131koydular.Allah onlar\u0131n kar\u0131nlar\u0131n\u0131 ve kabirlerini ate\u015fle doldursun!\"<\/em> [13]<\/em><\/a><\/span><\/p>\r\n

Ba\u015fka bir rivâyette \u015föyle buyurmu\u015ftur:<\/span><\/p>\r\n

((\u0645\u064e\u0644\u064e\u0623\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064f \u0642\u064f\u0644\u064f\u0648\u0628\u064e\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0648\u064e\u0642\u064f\u0628\u064f\u0648\u0631\u064e\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0646\u064e\u0627\u0631\u064b\u0627 \u0643\u064e\u0645\u064e\u0627 \u0634\u064e\u063a\u064e\u0644\u064f\u0648\u0646\u064e\u0627 \u0639\u064e\u0646\u0652 \u0627\u0644\u0635\u0651\u064e\u0644\u0627\u064e\u0629\u0650 \u0627\u0644\u0652\u0648\u064f\u0633\u0652\u0637\u064e\u0649 )) [ \u0631\u0648\u0627\u0647 \u0627\u0628\u0646 \u062e\u0632\u064a\u0645\u0629 \u0648\u0635\u062d\u062d\u0647 \u0627\u0644\u0623\u0644\u0628\u0627\u0646\u064a ]<\/span><\/p>\r\n

\"Bizi orta namaz\u0131 k\u0131lmaktan al\u0131koyduklar\u0131 gibi, Allah da onlar\u0131n kalplerini ve kabirlerini ate\u015fle doldursun!\"<\/em> [14]<\/em><\/a><\/span><\/p>\r\n

Nitekim Allah Teâlâ kabirlerle kalpleri birbirinden ay\u0131rarak \u015föyle buyurmu\u015ftur:<\/span><\/p>\r\n

\ufb8b\ufbd6  \ufbd7  \ufbd8  \ufbd9  \ufbda  \ufbdb  \ufbdc  \ufbdd    \ufbde   \ufb51  \ufb52  \ufb53  \ufb54     \ufb55 \ufb8a ( \u0623\u064e\u0641\u064e\u0644\u0627 \u064a\u064e\u0639\u0652\u0644\u064e\u0645\u064f \u0625\u0650\u0630\u064e\u0627 \u0628\u064f\u0639\u0652\u062b\u0650\u0631\u064e \u0645\u064e\u0627 \u0641\u0650\u064a \u0627\u0644\u0652\u0642\u064f\u0628\u064f\u0648\u0631\u0650 * \u0648\u064e\u062d\u064f\u0635\u0651\u0650\u0644\u064e \u0645\u064e\u0627 \u0641\u0650\u064a \u0627\u0644\u0635\u0651\u064f\u062f\u064f\u0648\u0631\u0650 )[ \u0633\u0648\u0631\u0629 \u0627\u0644\u0639\u0627\u062f\u064a\u0627\u062a \u0627\u0644\u0622\u064a\u062a\u0627\u0646: \u0669 – \u0661\u0660 ]<\/span><\/p>\r\n

\"(\u0130nsan) bilmez mi ki (k\u0131yâmet günü hesap ve ceza için) kabirlerde bulunanlar diriltilip d\u0131\u015far\u0131 ç\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve kalplerde gizlenen (iyilik ve kötülük)ler ortaya kondu\u011fu zaman (hâli ne olacak!)!\"<\/em> [15]<\/em><\/a><\/span><\/p>\r\n

Bu verilen örnekler, uyku s\u0131ras\u0131nda insan\u0131n rüyâs\u0131nda gördü\u011fü \u015feyler ile kabirde insan\u0131n ba\u015f\u0131na gelecek olanlar\u0131 birbirine yak\u0131nla\u015ft\u0131rmak ve böyle bir durumun olabilece\u011fini belirtmek içindir.<\/span><\/p>\r\n

Kabirdeki nimetin veya azab\u0131n, uyuyan kimsenin uyku s\u0131ras\u0131nda buldu\u011fu tat veya ac\u0131n\u0131n ayn\u0131s\u0131d\u0131r demek câiz de\u011fildir.Aksine kabir nimeti ile kabir azab\u0131, daha mükemmel ve daha tesirlidir.Kabir nimeti, gerçek nimettir, kabir azab\u0131 da gerçek azapt\u0131r.Fakat bu örnek, böyle bir \u015feyin vuku bulmas\u0131n\u0131n mümkün oldu\u011funu aç\u0131klamak için verilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\r\n

Bir kimse, ölü kabrinde hiç hareket etmiyor ve üzerindeki toprak da hiç de\u011fi\u015fmiyor gibi sorular sorarsa, bu konunun anlat\u0131lmas\u0131 çok uzun sürer ve aç\u0131klanmas\u0131 için bu sayfalar yetmez.<\/span><\/p>\r\n

Allah'\u0131n salât ve selâm\u0131, Muhammed'in, âile halk\u0131n\u0131n ve ashâb\u0131n\u0131n üzerine olsun.<\/span><\/p>\r\n

\u015eeyhulislâm \u0130bn-i Teymiyye, \"Mecmûu'l-Fetâvâ\", cilt:4 , sayfa: 275-276<\/span><\/p>\r\n

Yine de en do\u011frusunu Allah Teâlâ bilir.<\/span><\/p>\r\n
 \r\n

[1]<\/a> Fât\u0131r Sûresi: 22<\/span><\/p>\r\n

[2]<\/a> Rûm Sûresi: 52<\/span><\/p>\r\n

[3]<\/a> \u011eâfir (Mü'min) Sûresi:46<\/span><\/p>\r\n

[4]<\/a> \u0130bn-i Kesir Tefsiri, cilt: 4, sayfa: 82<\/span><\/p>\r\n

[5]<\/a> Buhâri, hadis no: 798, Müslim, hadis no: 589<\/span><\/p>\r\n

[6]<\/a> Buhâri, hadis no: 3980, Müslim, hadis no: 932<\/span><\/p>\r\n

[7]<\/a> Buhâri, hadis no: 3976, Müslim, hadis no: 2875, Fethu'l-Bârî, cilt: 7, sayfa: 304<\/span><\/p>\r\n

[8]<\/a> \u015eeyhulislâm \u0130bn-i Teymiyye, \"el-\u0130htiyârâtu'l-F\u0131kh\u0131yye\", sayfa:94<\/span><\/p>\r\n

[9]<\/a> \u0130bn-i Kayyim, 'Ruh', sayfa: 51-52<\/span><\/p>\r\n

[10]<\/a> \u0130mam Nevevî, \"\u015eerhu Muslim\", cilt: 17, sayfa: 201<\/span><\/p>\r\n

[11]<\/a> Buhâri ve Müslim<\/span><\/p>\r\n

[12]<\/a> Buhâri, hadis no: 3976, Müslim, hadis no: 2875, Fethu'l-Bârî, cilt: 7, sayfa: 304<\/span><\/p>\r\n

[13]<\/a> Buhâri ve Müslim<\/span><\/p>\r\n

[14]<\/a> \u0130bn-i Huzeyme rivâyet etmi\u015f Elbânî de \"hadis, sahihtir\" demi\u015ftir.<\/span><\/p>\r\n

[15]<\/a> Âdiyât Sûresi: 9-10<\/span><\/p>\r\n<\/div>\r\n

www.islamqa.com Muhammed Salih el-Muneccid<\/span><\/div>\r\n

 <\/p>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>","status":1,"created_at":"2015-05-22T06:00:00.000000Z","updated_at":"2015-05-22T06:00:00.000000Z","language_id":26,"fatawacate_id":8,"parent_id":1113,"author_id":"","books":[],"articles":[],"videos":[],"audios":[],"author_name":"","category_name":"\u0639\u0630\u0627\u0628 \u0627\u0644\u0642\u0628\u0631 \u0648\u0646\u0639\u064a\u0645\u0647","category_slug":"","get_date":"2015-05-22"},"translations":[],"fatawa_books":[],"fatawa_articles":[],"fatawa_videos":[],"fatawa_audios":[],"url":"http:\/\/www.islamland.com\/tur\/api\/fatawas\/1116"}